အမေရိကနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျတို့သည် အရပ်ဘက်နျူကလီးယားစွမ်းအင်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိခဲ့ကြောင်း အမေရိကန်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး သဘောတူညီချက်အရ ဆော်ဒီဘုရင့်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖိုများကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်ကာ ယူရေနီယံကိုလည်းသန့်စင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဆော်ဒီနှင့် အရပ်ဘက်နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်ရရှိရေးကို အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်၏ ပထမသက်တမ်းအစိုးရနှင့် သမ္မတဟောင်း ဂျိုးဘိုင်ဒင်အစိုးရနှစ်ရပ်စလုံးတွင် နှစ်များစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဘိုင်ဒင်၏ အစီအစဉ်နှင့် မတူသော လက်ရှိသဘောတူညီချက်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံတကာအဏုမြူစွမ်းအင်အေဂျင်စီအား ရှောင်တခင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခွင့်ပြုသည့် နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက် မပါဝင်ပေ။
သဘောတူညီချက်အရ ဆော်ဒီအာရေဗျကို ယူရေနီယံသန့်စင်ခြင်းနှင့် နျူကလီးယားစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ပြီး ယင်းလုပ်ငန်းစဉ်နှစ်ခုလုံးသည် နျူကလီးယားလက်နက်ပြုလုပ်ရန် အလားအလာရှိသော လမ်းကြောင်းများဖြစ်သည်။
ယူအေအီးသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကနှင့် အလားတူသဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့စဉ်က ယင်းလုပ်ငန်းစဉ်နှစ်ရပ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။
အမေရိကန်စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ခရစ်ရိုက်နှင့် ဆော်ဒီစွမ်းအင်ဝန်ကြီး မင်းသား အဗ္ဗဒူလာဇစ် ဘင်ဆယ်လ်မန်တို့သည် နှစ်နိုင်ငံ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး သဘောတူညီမှုနှင့်အတူ ၁၂၃ သဘောတူညီချက်ဟု လူသိများသော သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း အမေရိကန်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
သဘောတူညီချက်သည် ကမ္ဘာ့အခိုင်မာဆုံး နျူကလီးယားမပြန့်ပွားရေး သဘောတူညီချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် အမေရိကန်အဏုမြူစွမ်းအင်အက်ဥပဒေပါ သဘောတူညီချက်များကို လိုက်နာကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိပါက နျူကလီးယားပြန့်ပွားမှုစံနှုန်းများ ကွဲလွဲသော တရုတ် သို့မဟုတ် ရုရှားနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရနိုင်ကြောင်း ဆော်ဒီအာရေဗျက ကြာမြင့်စွာကတည်းက ပြောကြားထားသည်။
သဘောတူညီချက်သည် ယခုအခါ ကွန်ဂရက်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဟု စွမ်းအင်ဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် အစည်းအဝေး ရက် ၉၀ အတွင်း သဘောတူညီချက်ကို ကန့်ကွက်ရန် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခြင်းမရှိပါက သဘောတူညီချက်သည် အသက်ဝင်မည်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သမ္မတ၏ ဗီတိုအာဏာကို ကျော်လွှားရန်မူ ကန့်ကွက်မဲသည် သုံးပုံနှစ်ပုံ အများစုရရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။
Ref: သယ်စထရိတ်တိုင်းမ်စ်