ျမန္မာႏိုင္ငံ သဘင္ပညာရွင္ မ်ား အစည္းအ႐ုံး(ဗဟို) အေနျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္ႀကီးမ်ား၏ ၾသဝါဒမ်ားကို ခံယူလ်က္ သက္ဆိုင္ ရာ သဘင္အႏု ပညာရွင္၊ အတတ္ ပညာရွင္မ်ားအား ဖိတ္ၾကားကာ အစည္းအေဝးမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ထို႔ေနာက္ အမ်ားသေဘာဆႏၵျဖင့္ ဆိုင္းပညာရပ္ဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ား အတည္ျပဳ သတ္မွတ္ ႏိုင္ေရးအတြက္ ဆိုင္းပညာရွင္ႀကီး မ်ား ပါဝင္ေသာ ဆိုင္းပညာရပ္ ဆိုင္ရာ ထိန္းသိမ္းျပန္႔ပြားေရး ေကာ္မတီကို ဖြဲစည္းၿပီး စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း ၁ဝ ခ်က္အား အစည္း အေဝးမ်ား အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ ေဆြးေႏြး၍အမ်ားဆႏၵႏွင့္ အညီ အတည္ျပဳ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။
ျမန္မာ့႐ုိးရာဆိုင္းဝိုင္း၌ (ဗလာ ဧည့္ခံဆိုင္းမ်ား၌) အေနာက္တိုင္း တူရိယာမ်ား၊ ေဖ်ာ္ေျဖတင္ဆက္မႈမ်ား ေရာယွက္ထည့္သြင္းျခင္း (လံုးဝ) မျပဳလုပ္ေစလိုၾကေသာ္လည္း ၁၃၇၉-၁၃၈ဝခုႏွစ္ သဘင္ရာသီ အား ပထမအဆင့္ ပညာေပး ကာလ အျဖစ္သတ္မွတ္၍ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။
အဆိုပါေၾကညာခ်က္မ်ားမွာ
“ျမန္မာ့ဆိုင္းဝိုင္းႏွင့္ အပ္စပ္မႈ မရွိေသာ ဒရမ္စက္၊ လိဒ္ဂစ္တာ မ်ားအား ထည့္သြင္းတီးခတ္ျခင္း မျပဳရ။ ေခတ္ေပၚ ေတးသီခ်င္းမ်ား အား ကီးဘုတ္ကို အသံုးျပဳ၍ အခ်ိန္ကာလ အပိုင္းျခားအားျဖင့္ ေဖ်ာ္ေျဖပြဲ တစ္ပြဲလွ်င္ တစ္နာရီ (မိနစ္ ၆ဝ) ေဖ်ာ္ေျဖႏိုင္ပါသည္။ ညဥ့္ ၁ နာရီ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေခတ္ေပၚေတးသီခ်င္း ေဖ်ာ္ေျဖျခင္း မျပဳလုပ္ရပါ။ ေဗ်ာ၊ ေရခင္း၊ ပတ္မခ်ီ၊ ယိုးဒယား၊ ကေရာင္းခ်ီ၊ ခုႏွစ္သံခ်ီမ်ားကို ကီးဘုတ္ျဖင့္ တီးခတ္ျခင္းမျပဳရပါ။ ျမန္မာ့ ဆိုင္းပညာရပ္မ်ား ထိန္းသိမ္းရန္ အတြက္ ျမန္မာ့ တူရိယာ ပစၥည္းမ်ား ျဖင့္သာ ေဖ်ာ္ေျဖ ရပါမည္။ ျမန္မာ့ ႐ုိးရာ ဆိုင္းေဖ်ာ္ေရး ျဖစ္သည့္ အတြက္ ႐ုိးရာေဖ်ာ္ေျဖေရးႏွင့္ အပ္စပ္မႈမရွိေသာ အတို၊ အျပတ္၊ လည္ဟိုက္မ်ား၊ သ႐ုပ္ပ်က္ အဝတ္ အစားမ်ား ဝတ္ဆင္ေဖ်ာ္ေျဖ ျခင္း မျပဳရပါ။ ေခတ္ေပၚ အေနာက္ တိုင္းအက မ်ား၊ (Dancer) အက မ်ား လံုးဝ ကျပေဖ်ာ္ေျဖျခင္း မျပဳရ။ ျမန္မာ့ဆိုင္း ေဖ်ာ္ေျဖ တင္ဆက္ မႈတြင္ ပါဝင္ သီဆိုေသာ ေတးသံရွင္ အားလံုးသည္ ျမန္မာ့ ဆိုင္းဝိုင္းႀကီး၏ အေနာက္ဘက္မွသာ သီဆိုတင္ဆက္ ရပါမည္။ ျမန္မာ့ ဆိုင္း ေဖ်ာ္ေျဖေရး သည္ ႐ုိးရာေဖ်ာ္ေျဖေရးစစ္စစ္ ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ ေဖ်ာ္ေျဖတီးခတ္ သူမ်ားသည္ ျမန္မာ့႐ုိးရာဝတ္စံု (ေမာင့္က်က္သေရေခါင္းေပါင္း/ အမ်ိဳးသမီးရင္ဖံုး၊ ရင္ေစ့၊ထဘီ) တို႔အား ေဖ်ာ္ေျဖခ်ိန္၌ (မျဖစ္မေန တစ္ႀကိမ္) ဂုဏ္ျပဳဝတ္ဆင္၍ တီးခတ္ ေဖ်ာ္ေျဖရပါမည္။ နတ္ဆိုင္း မ်ားသမားစဥ္အတိုင္းသာ တီးခတ္ ရပါမည္။ ၃၇ မင္း နတ္ေခ်ာ့ ေတးမ်ားမွအပ ေခတ္ေပၚေတး သီခ်င္းမ်ား သီဆို တီးမႈတ္ျခင္း လံုးဝ မျပဳလုပ္ရပါ။ နတ္ကႏၷားပြဲမ်ား အေနျဖင့္ (မည္သည့္အရပ္ေဒသ ၌မဆို) ည ၉ နာရီထက္ ေက်ာ္လြန္၍ သီဆိုတီးမႈတ္ ကျပျခင္းမျပဳရပါ။ အေနာက္တိုင္း ေခတ္ေပၚ တူရိယာ မ်ားျဖင့္ တြဲဖက္တီးမႈတ္ ေဖ်ာ္ေျဖ လိုပါက ပေဒသာသံစံု တီးဝိုင္း တည္ ေထာင္ခြင့္ ျပဳလုပ္၍ ေဖ်ာ္ေျဖႏိုင္ မည္ျဖစ္သည္။ ပေဒသာ သံစံုတီးဝိုင္း မ်ားတြင္ ဆုိင္းဝိုင္းႀကီး လံုးဝမထည့္ ရ” ဟူ၍ျဖစ္ၿပီး အထက္ပါစည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားအား လိုက္နာျခင္း မရွိဘဲ ေဖာက္ဖ်က္သည္ကို ၾကားသိ ရပါက သဘင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း မ်ားႏွင့္အညီ အေရးယူေဆာင္ရြက္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သဘင္ အစည္းအ႐ုံး (ဗဟို)မွထုတ္ျပန္ ေၾကညာခဲ့သည္။
လင္းအကၡရာ