မတ်လတုန်းက မီဇိုရမ်နယ်စပ်ကနေတဆင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံထဲကို တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာတာကြောင့်အိန္ဒိယတာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရတဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသား မက်သယူး ဗန်ဒိုက်(Matthew Van Dyke) နဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးဟာ အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံမှာဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အရပ်ဘက်လေယာဉ်ကို ဒရုန်းနဲ့တိုက်ခိုက်မှုမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်လို့ အိန္ဒိယ အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ(NIA) က ဒေလီတရားရုံးကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒီအုပ်စုဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံထဲမှာလည်း အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေလုပ်ဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတဲ့အကြောင်း NIA က တာဝန်ရှိသူ ပါတီယာလာဟောက်စ်(Patiala House) တရားရုံးကို တင်ပြခဲ့ပြီး၊ သူတို့လက်ရှိအကျဉ်းကျနေတဲ့ တီဟား(Tihar) အကျဉ်းထောင်မှာ ဗန်ဒိုက်နဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ကမင်စကီး ဗစ်တာ(Kaminskyi Viktor) တို့ကို စစ်ကြောမေးမြန်းခွင့်ပြုဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ NIA ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကို အထူးတရားရုံးက ခွင့်ပြုပေးခဲ့ပြီး၊ အဲဒီလိုစစ်ကြောမေးမြန်းတာဟာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ရပ်ဖြစ်တဲ့အတွက် တရားရုံးအနေနဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ ဝင်စွက်ဖက်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့လဲ မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါတယ်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၁၄ ဦး အိန္ဒိယကနေတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့
NIA ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေအရ အနည်းဆုံး ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၁၄ ဦးဟာ ကမ္ဘာလှည့်ဗီဇာတွေနဲ့ နေ့ရက်အသီးသီးမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ဂူဝါဟာတီကနေတဆင့် မီဇိုရမ်ကို သွားရောက်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီကနေတဆင့် ဒီယူကရိန်းနိုင်ငံသားတွေဟာ လိုအပ်တဲ့ ကန့်သတ်နယ်မြေခွင့်ပြုချက်(Restricted Area Permit) ဒါမှမဟုတ် တားမြစ်နယ်မြေခွင့်ပြုချက်(Protected Area Permit) တွေမပါဘဲ မီဇိုရမ်ကနေ မြန်မာနိုင်ငံထဲကို တရားမဝင် ဝင်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ အိန္ဒိယ အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီက ဆိုပါတယ်။
သူတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို သွားရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဟာ “မြန်မာစစ်တပ်ကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေတဲ့ မြန်မာအခြေစိုက် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တွေကို ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေး၊ ဒရုန်းအသုံးပြုမှု၊ တပ်ဆင်မှုနဲ့ ဆက်သွယ်ရေးဖြတ်တောက်မှု (jamming) နည်းပညာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကြိုတင်စီစဉ်ထားတဲ့ သင်တန်းပေးဖို့” ဖြစ်တယ်လို့ အေဂျင်စီက ဆိုပါတယ်။
ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ဆက်စပ်နေ
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း ATR-72-600 (XY-AMI) လေယာဉ် ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုမှာ အမေရိကန်နဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသားတွေ ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်ဆိုတဲ့ “ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းအချက်အလက်” ကို ဗဟိုအစိုးရက ရရှိထားတယ်လို့ NIA က ဆိုပါတယ်။
လေယာဉ်ပေါ်ကို ခရီးသည်တွေ တက်ရောက်နေစဉ် ည ၈ နာရီ ၁၂ မိနစ် (ဒေသစံတော်ချိန်) မှာ မြစ်ကြီးနားကနေ မန္တလေးကို ပြည်တွင်းခရီးစဉ် ပျံသန်းဖို့ ပြင်ဆင်နေချိန် အနည်းဆုံး FPV ကာမီကာဇေ (kamikaze) ဒရုန်း ၂ စင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတာပါ။ ဒရုန်းတွေမှာ RPG အမျိုးအစား ထိပ်ဖူးတွေ တပ်ဆင်ထားပြီး လေယာဉ်ရဲ့ နှာခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်ပိုင်းနဲ့ အမြီးပိုင်းတွေကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့ပါတယ်။
တိုက်ခိုက်မှုမှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဒရုန်းတွေကို “မက်သရူး ဗန်ဒိုက် ကွန်ရက်” နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ကွန်ရက်တစ်ခုကတဆင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဆီ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့တာလို့ သူတို့ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေအရ သိရတယ်လို့ NIA က ပြောပါတယ်။
ပြစ်မှုထင်ရှားစေတဲ့ အီလက်ထရောနစ် သက်သေအထောက်အထား
ဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေဆီကနေ သိမ်းဆည်းရမိတဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေထဲက ဓာတ်ပုံတွေ၊ ဗီဒီယိုတွေနဲ့ အသံဖိုင်တွေကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး ဒါတွေဟာ ဒီအမှုအတွက် အဓိကကျတဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေ ဖြစ်လာတယ်လို့ အေဂျင်စီက ဆိုပါတယ်။ သိမ်းဆည်းရမိတဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေကနေ ရရှိလာတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်တဲ့အခါ ပြစ်မှုထင်ရှားစေတဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေနဲ့ အထောက်အထား အများအပြားကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ NIA က တရားရုံးမှာ ထွက်ဆိုခဲ့ပါတယ်။
လေယာဉ်တိုက်ခိုက်ခံရမှုရဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေနဲ့ ဒရုန်းကွန်ရက်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ဖော်ထုတ်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတယ်လို့ ယူဆရတဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေထဲက ဗီဒီယိုတွေကိုလည်း အေဂျင်စီက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှာ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။
ဒီဗီဒီယိုတွေအပေါ် အခြေခံပြီး ဒရုန်းတွေ ဘယ်ကနေလာသလဲ၊ သူတို့ကို ဘယ်ကွန်ရက်က ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သလဲ၊ ဒေသခံ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဆီကို ဘယ်လိုရောက်သွားသလဲနဲ့ ဒရုန်းမောင်းနှင်ဖို့အတွက် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ သင်တန်းကို ဘယ်သူက ပေးခဲ့သလဲဆိုတာတွေကို အေဂျင်စီက ဆက်လက်ဖော်ထုတ်နေပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီအချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေဟာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေဆဲဖြစ်ပြီး၊ လူတစ်ဦးချင်းစီ ဒါမှမဟုတ် ကွန်ရက်တစ်ခုချင်းစီရဲ့ အသေးစိပ် အခန်းကဏ္ဍကိုတော့ မပြောဆိုနိုင်သေးပါဘူး။
ဒီဒစ်ဂျစ်တယ် အထောက်အထားတွေကို စစ်ဆေးအတည်ပြုဖို့နဲ့ ဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးဖို့အတွက် သူတို့ကို ဒီအထောက်အထားတွေနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် စစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီက အခိုင်အမာ ပြောဆိုထားပါတယ်။
NIA ရဲ့ အဆိုအရ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို ယုတ္တိတန်တဲ့ ကောက်ချက်ချမှုတစ်ခုဆီ ရောက်ဖို့ ဒီစစ်ကြောမေးမြန်းမှုဟာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စွပ်စွဲခံထားရသူတွေနဲ့ မြန်မာအခြေစိုက် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကြားက ဆက်သွယ်မှုအခြေအနေနဲ့ သူတို့ကွန်ရက်ရဲ့ ကျယ်ပြန့်မှုပမာဏကိုလည်း အေဂျင်စီက အတည်ပြုနိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။