မည္သူမွ် ဖိနပ္မစီးရ

ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိင္းသည္ ဘုရားေက်ာင္းကန္တို႔တြင္း ဝင္ ေရာက္သြားလာသည့္အခါတုိင္း ဖိနပ္မစီးၾကသည့္ ေလးျမတ္ေသာ ဓေလ့၊ တန္ဖိုးထားဖြယ္ ဓေလ့သည္ ေရွးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ တည္ရွိ ခဲ့သည္။

ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိင္း ဤသို႔ အေလးထားေသာေကာင္းျမတ္ေသာ ဓေလ့ကို ျမန္မာႏုိင္ငံ နယ္ခ်ဲ႕တို႔ လက္ေအာက္ေရာက္ခ်ိန္တြင္ တုိင္း တစ္ပါးသားတို႔၏ မေထမဲ့ျမင္ျပဳေစာ္ ကားျခင္းမ်ား ခံခဲ့ၾကရသည္။

ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ ဘုရား ေက်ာင္းကန္ပုရဝုဏ္တြင္း ႐ုိေသ ေလးစားသမႈဝတ္ျပဳေနခ်ိန္တြင္ပင္ ထုိႏုိင္ငံျခားသားတို႔သည္ ဘြတ္ဖိနပ္ ကို မခြၽတ္ခြာသံေပး၍သြားလာၾက သည္။ ထုိသို႔႐ုိင္းစိုင္းသည္သာမက ဘုရားကုန္းေတာ္ေပၚမ်ားသို႔”ဥေရာပ ႏွင့္ အေမရိကန္လူမ်ဳိးမွတစ္ပါး မည္ သူမွ် ဖိနပ္မစီးရ”ဟု စာတမ္းခ်ိတ္ ဆြဲထားၾကသည္။

ထုိစာတမ္း ထိုအျပဳအမူမ်ား သည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တိုင္း၏ ႏွလံုး သားကို လြန္စြာနာက်င္ေစခဲ့သည္။ လူယဥ္ေက်းအမည္ခံနယ္ခ်ဲ႕တို႔သည္ အမွန္တကယ္ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕ ေသာ ဗုဒၶအဆံုးအမႏွင့္ ေနထုိင္ၾက သည့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအေပၚေစာ္ ကားမႈမ်ားကို တန္ျပန္ဝံ့သည့္ ပုဂၢိဳလ္ ၁၉၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ သည္။

ထုိပုဂၢိဳလ္ကား ျပည္ခ႐ုိင္၊ ေပါင္းတည္ၿမိဳ႕ ေက်ာင္းကုန္းရြာတုိက္ သူႀကီးဦးဘိုးစံ-ေဒၚေသာင္တို႔ သား ႀကီး ဦးသိမ္းေမာင္ျဖစ္သည္။ ဦးသိမ္း ေမာင္သည္ နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔အား ႏွလံုးရည္ ျဖင့္ ေအာင္ပြဲခံႏုိင္၏။ ဦးသိမ္းေမာင္ သည္ သတိုးသီရိသုဓမၼအဂၢမဟာသ ေရစည္သူ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ႀကီးႏွင့္ ႏုိင္ငံ ေတာ္ဗုဒၶသာသနာအဖဲြ႕ဥကၠ႒၊ ႏုိင္ငံ ေတာ္တရားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ သိမ္းေမာင္အျဖစ္ထိ ေက်ာ္ၾကားခဲ့ ေသာ ပုဂၢိဳလ္၊ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ျပင္းထန္ ေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္သည္။

ဦးသိမ္းေမာင္သည္ ျပည္ၿမိဳ႕သို႔ ၁၉၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ေခတ္ ပညာတတ္ အဂၤလန္ျပည္ဝတ္လံု ေပါက္စဘဝျဖင့္ ေျပာင္းေရႊ႕လာခဲ့ သည္။ ဦးသိမ္းေမာင္သည္ လူငယ္ ပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္ၿမိဳ႕ေပၚရွိ ဆရာေတာ္သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ လူ ႀကီးသူမမ်ားထံ က်ဳိးႏြံစြာခ်ဥ္းကပ္၍ အဆံုးအမမ်ားကို နာခံ၏။ ဘာသာ ေရးအသိÓဏ္ႏွင့္ ေခ်ငံယဥ္ေက်းသူ ျဖစ္၍ ျပည္ေရႊဆံေတာ္ဘုရားဘ႑ာ ထိန္းအျဖစ္ တာဝန္ေပးအပ္ၾကသည္။

ဦးသိမ္းေမာင္သည္ ျပည္ေရႊဆံ ေတာ္ဘုရားကုန္းေတာ္ေပၚသို႔ တက္ တုိင္း ေစာင္းတန္းအဝင္ဝတြင္ ”ဥေရာပႏွင့္ အေမရိကန္လူမ်ဳိးမ်ားမွ တစ္ပါးမည္သူမွ် ဖိနပ္မစီးရ”ဟု ခ်ိတ္ဆြဲထားသည့္ စာတမ္းေၾကာင့္ စိတ္အေႏွာက္အယွက္မ်ားစြာျဖစ္ေန သည္။ မၾကည့္လိုဘဲ ေန႔စဥ္ျမင္ေန ရသည္ကို ဦးသိမ္းေမာင္သည္ သည္း ခံႏုိင္စြမ္းမရွိေတာ့ေပ။

ဦးသိမ္းေမာင္သည္ ဗုဒၶကို ျမတ္ႏုိးေသာ လူငယ္ပီပီ ႏွလံုးသား ကို ေန႔စဥ္က်ိန္းစပ္ေစလ်က္ရွိေသာ ထိုစာတမ္းကို မေတြ႕မျမင္လိုသည္ ေၾကာင့္ ”မည္သူမွ် ဖိနပ္မစီးရ”ဟု ရဲဝံ့ျပတ္သားစြာပင္ လူအမ်ားပို၍ ထင္ရွားျမင္သာေအာင္ ျပင္ဆင္ေရး ထားလုိက္သည္။
အမ်ဳိးဘာသာဂုဏ္ကို ျမႇင့္တင္ ေပးလိုက္ေသာ ထုိစာတမ္းသည္ ဦး သိမ္းေမာင္၏ အျမင္ႏွင့္ ဇာတိမာန္ သတိၱကို ေဖာ္ျပ႐ုံမက နယ္ခ်ဲ႕တို႔အား ႐ိုး႐ုိးႏွင့္ျပတ္သားစြာ လူမႈဓေလ့ယဥ္ ေက်းမႈစစ္ကို ေၾကညာလိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္၏။ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းမွ နယ္ ခ်ဲ႕တို႔အား ေတာ္လွန္ေရးစလုိက္ျခင္း လည္း ျဖစ္၏။

ဤသို႔စာတမ္းျပင္ဆင္ခ်ိတ္ဆြဲ ၿပီး မၾကာေသာကာလတြင္ အိႏၵိယ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္ေလာ့ဒ္ခ်ယ္ပ္သည္ ျမန္ မာျပည္သို႔ လာမည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္ေရႊ ဆံေတာ္ဘုရားသို႔လည္း ဖူးမည္ျဖစ္၍ ျမန္မာဘုရင္ခံ ”ဆာဟာကို႔ဘတၱလာ သည္ ေရွ႕ေျပးအျဖစ္ လာမည္။ သို႔ ျဖစ္၍ ”မည္သူမွ် ဖိနပ္မစီးရ”ဟူ ေသာ ထိုဆုိင္းဘုတ္ကို ျဖဳတ္ရန္ အဂၤ လိပ္အေရးပိုင္သည္ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ ၏။ ဦးသိမ္းေမာင္တို႔ ဘ႑ာထိန္း အဖဲြ႕သည္ လံုးဝျဖဳတ္မေပးႏုိင္ ေၾကာင္း ျငင္းဆုိလိုက္ၾကသည္။ နယ္ ပိုင္ဝန္ေထာက္ကိုယ္တုိင္ျဖဳတ္ရန္ ႀကိဳးစားလာသည္။ ဦးသိမ္းေမာင္ႏွင့္ ဘ႑ာထိန္းအဖြဲ႕သည္ ဆုိင္းဘုတ္ အနားသို႔ မကပ္ႏုိင္ေအာင္ အေစာင့္ မ်ား တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ခ်ထားသည္ ေၾကာင့္ နယ္ပိုင္ဝန္ေထာက္လွည့္ ျပန္သြားရေတာ့သည္။

ထိုသတင္းသည္ ျမန္မာတစ္ ႏုိင္ငံလံုးသို႔ ေက်ာ္ၾကားသြားကာ ဦး သိမ္းေမာင္အား ”ဖိနပ္သိမ္းေမာင္” ဟူ၍ ဘြဲ႕အမည္တပ္ခဲ့ၾကသည္။ ခ်ီး ေျမႇာက္သည့္ဘဲြ႕အမည္မွာ မသင့္ သလိုရွိေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ယဥ္ ေက်းမႈေတာ္လွန္ေရးဘဲြ႕တံဆိပ္ႀကီး ဟု အမႊန္းတင္ခဲ့ၾက၏။
ဖိနပ္ျပႆနာသည္ ဤမွ်ႏွင့္ ၿငိမ္းမသြားပါေခ်။ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ဖန္ရင္ဆုိင္ရန္အေၾကာင္း ေပၚ လာျပန္သည္။

ဦးသိမ္းေမာင္သည္ ၁၉၁၈ ခု ႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရသည္။ ယင္းႏွစ္ တြင္ ပဲခူးၿမိဳ႕ ေရႊေမာ္ေဓာေစတီေတာ္ ႀကီး ေျမငလ်င္ဒဏ္သင့္ပ်က္စီးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့၏။ ‘ဘုရင္ခံ ဆာ-ရယ္ဂ်ီ နယ္ကရက္ေဒါက္’ႏွင့္အဖဲြ႕သည္ ေစ တီရင္ျပင္ေတာ္ေပၚ၌ ဖိနပ္စီး၍ လွည့္လည္ၾကည့္႐ႈသည္။ ၿမိဳ႕ေပၚရွိ ရဟန္းရွင္လူမ်ားမွအစ မေက်နပ္ ခ်က္ျပင္းထန္ၾကသည္။ ပဲခူးၿမိဳ႕ ‘ဗုဒၶ ဂ႐ုဂါရဝအသင္း’သည္ ဝိုင္-အမ္-ဘီ -ေအ စေသာ ဘာသာေရးအသင္း ႀကီးမ်ားသို႔ အသိေပးအေၾကာင္းၾကား တုိင္တန္းၾကသည္။
ထိုအခ်ိန္တြင္ ဦးသိမ္းေမာင္ အက်ဳိးေဆာင္အျဖစ္ တာဝန္ယူေန ေသာ ဝုိင္အမ္ဘီေအအသင္းႀကီး၏ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဂ်ဴဘလီေဟာ၌ ၿမိဳ႕ လံုးကြၽတ္ဖိနပ္ခြၽတ္ေရးအစည္းအ ေဝးပြဲႀကီး တစ္ခဲနက္က်င္းပခဲ့သည္။ ယင္းအစည္းအေဝး ပြဲႀကီးတြင္ သဘာပတိအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေသာ ဦးသိမ္းေမာင္၏ စကားမ်ားသည္ ရဲရင့္ျပတ္သားလြန္းသျဖင့္ ရဟန္းရွင္ လူပရိသတ္ႀကီး၏ အားတက္သ ေရာၾသဘာေပးခံခဲ့ရေပ သည္။

သို႔ႏွင့္နယ္ခ်ဲ႕တို႔သည္ ဦးသိမ္း ေမာင္၏ ”မည္သူမွ် ဖိနပ္မစီးရ” ဆုိင္းဘုတ္ျဖဳတ္သိမ္းေရးကို ေဆာင္ ရြက္ႏုိင္ျခင္းမရွိဘဲ ၂၉.၁ဝ.၁၉၁၉ ေန႔ အညံ့ခံလိုက္ေလ်ာအမိန္႔ထုတ္ ျပန္အတည္ျပဳေပးခဲ့ရေပသည္။ နယ္ ခ်ဲ႕တို႔၏ လိမ္လည္ေသြးခဲြသိမ္းပိုက္ အုပ္စိုးခ်ိန္တြင္ ဥပေဒေဘာင္အတြင္း မွ ေတာ္လွန္ေအာင္ျမင္မႈတစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။ နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အၿပီးအပိုင္လက္လြတ္ထြက္ခြာရန္ ပထမဆံုးဆုတ္ခြာေပးရသည့္ ေျခ လွမ္းတစ္လွမ္းဟူ၍လည္း မွတ္ယူၾက လ်က္ရွိသည္။

ဦးသိမ္းေမာင္သည္ ဝတ္လံု ေပါက္စဘဝမွာပင္ နယ္ခ်ဲ႕တို႔အား ဖိနပ္စီးျခင္းကိစၥကို ႏွလံုးရည္ျဖင့္ ေအာင္ပြဲခံခဲ့သည္။ ဦးသိမ္းေမာင္၏ ဘာသာေရးဗီဇကို ႏိုးဆြေပးလိုက္ သည့္ျပင္ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္ႏွင့္ ေရႊတိဂံုဘ႑ာထိန္းမွစ၍ ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႕မ်ား၏ ေခါင္းေဆာင္လည္း ျဖစ္လာခဲ့၏။

ဝတ္လံုေပါက္စဘဝမွ စတင္ခဲ့ ေသာ ဘာသာေရးသာသနာေရးကို ေရွ႕တန္းကခ်ည္း ရာသက္ပန္လုပ္ ေဆာင္သြားႏုိင္သည္မွာ အလြန္ထူး ျခားလွေပ၏။

ဦးသိမ္းေမာင္သည္ အသက္ ၂၉ ႏွစ္တြင္ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ ဘ႑ာထိန္းေဆာင္ရြက္ၿပီး အသက္ ၃ဝ တြင္ အဂၤလန္သြားႏုိင္ငံကိုယ္ စားလွယ္အျဖစ္ လုိက္ပါခဲ့ခ်ိန္မွစ၍ သီရိသုဓမၼအဂၢမဟာသေရစည္သူ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ႀကီးႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ဗုဒၶသာ သနာအဖဲြ႕ဥကၠ႒၊ ႏုိင္ငံေတာ္ တရား ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသိမ္းေမာင္ ဘဝတုိင္ ဘာသာေရးလုပ္ေဆာင္ ခ်က္မ်ား အလြန္မ်ားျပားလွ၏။ မ်ား ျပားသေလာက္လည္း ထိေရာက္ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္ခ်ည္းျဖစ္၏။

ဦးသိမ္းေမာင္အား တစ္ေခတ္ မွာ တစ္ေယာက္သာ ေပၚထြန္းခဲ့သူ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ ၂ဝ ရာစုဓမၼိကဥပါ သကာႀကီးအျဖစ္ တင္စားဂုဏ္ျပဳၾက လ်က္ရွိသည္။ သို႔ေၾကာင့္ ဦးသိမ္း ေမာင္၏ စြမ္းေဆာင္ခ်က္ဘဝမွတ္ တုိင္မ်ားကို အေသးစိတ္ေလ့လာသိရွိ လိိုပါက မွီျငမ္းထားသည့္ ဓမၼာစရိယ ဦးေဌးလႈိင္၏ ”ဓမၼဒူတ”စာအုပ္တြင္ ေလ့လာဖတ္႐ႈၾကပါရန္ ေဖာ္ၫႊန္း တုိက္တြန္းအပ္ပါသည္။

ျမတ္မင္းလႈိင္
မွီျငမ္း
ဓမၼာစရိယဦးေဌးလႈိင္၏
ဗုဒၶအသံစာေပ အမွတ္ (၆)၊ ဓမၼဒူတ