အိန္ဒိယ-ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေး အဆင့်မြှင့်တင်

နူးဒေလီ၊ မေ ၆ ရက်

ဗီယက်နမ်သမ္မတ တိုလမ်၏ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ခရီးစဉ်အတွင်း အိန္ဒိယနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့သည် ၎င်းတို့၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို “ပိုမိုအားကောင်းသော ဘက်စုံမဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး”အဆင့်သို့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် တိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း သိရသည်။ ယင်းနှင့်အတူ မြေရှားသတ္တုများ၊ ဆေးဝါးလုပ်ငန်းနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များကို ချုပ်ဆိုခဲ့ကြပြီး ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု ပမာဏကို ဒေါ်လာ ၂၅ ဘီလျံအထိ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက် ချမှတ်ခဲ့ကြသည်။

ဗီယက်နမ်၏ ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း အာဏာအရှိဆုံး ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရပ်တည်လာသည့် သမ္မတ တိုလမ်သည် ရာထူးရယူပြီး တစ်လအတွင်းမှာပင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သကဲ့သို့ ဟနွိုင်မြို့တွင် တောင်ကိုရီးယားသမ္မတနှင့် ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်တို့ကိုလည်း လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ယခု အိန္ဒိယခရီးစဉ်သည် အီရန်စစ်ပွဲနှင့် ဝါရှင်တန်၏ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒများကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မရေရာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေချိန်တွင် အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအတွင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများအကြား ဟန်ချက်ညီညီ ဆက်ဆံတတ်သည့် ဟနွိုင်၏ သံတမန်ရေးဗျူဟာကို ထင်ဟပ်စေသည်။
ဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒြာ မိုဒီက ဗီယက်နမ်သည် အိန္ဒိယ၏ “အရှေ့မျှော်မူဝါဒ” နှင့် “Vision Mahasagar” တို့၏ အဓိကမဏ္ဍိုင်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသတွင် တူညီသောအမြင်ရှိကြပြီး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးတို့အတွက် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။

အထူးသဖြင့် ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍတွင် အိန္ဒိယ၏ BrahMos အသံထက်မြန်သော ခရုစ်ဒုံးကျည်များကို ဗီယက်နမ်သို့ ရောင်းချနိုင်ခြေမှာ လူအများစိတ်ဝင်စားမှု အခံရဆုံးဖြစ်သော်လည်း ယခုခရီးစဉ်တွင် တရားဝင်ကြေညာချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းမရှိသေးဘဲ ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ သို့သော်လည်း ဗီယက်နမ်၏ ရုရှားလုပ် Sukhoi-30 တိုက်လေယာဉ်များနှင့် Kilo-class ရေငုပ်သင်္ဘောများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး (MRO) လုပ်ဆောင်ပေးရန် အိန္ဒိယဘက်က ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံအကြား မြေရှားသတ္တုများ တူးဖော်ရေးနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ဆေးဝါးကဏ္ဍတွင်လည်း အိန္ဒိယကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ဗီယက်နမ်အစိုးရ၏ ဆေးဝါးဝယ်ယူရေးတင်ဒါများတွင် ၂၀၂၇ ခုနှစ်မှစတင်၍ ပါဝင်နိုင်ရန် လမ်းစဖွင့်ပေးခဲ့သည်။

သမ္မတ တိုလမ်က ၎င်း၏မိန့်ခွန်းတွင် အိန္ဒိယနှင့် ဗီယက်နမ်တို့သည် မဟာဗျူဟာမြောက် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးနိုင်မှုနှင့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံများအား ဘက်စုံတိုးချဲ့မှုအပေါ် အခြေခံသည့် “မိတ်ဖက်များ” ဖြစ်လာကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်သည် ၂၀၂၃ ပြည့်နှစ်မှစတင်၍ ဂျပန်၊ ဩစတြေးလျ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် စင်ကာပူ အပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားနှင့် ထိပ်တန်းအဆင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးများအထိ အဆင့်မြှင့်တင်ထားပြီးဖြစ်ကာ ယခု အိန္ဒိယနှင့် ဆက်ဆံရေးမှာလည်း အဆိုပါပုံစံအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။

Ref: သယ်ဝိုင်ယာ