မြန်မာသမ္မတသစ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဆက်ဆံရေးမြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်း

ဧပြီလ ၆ ရက်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ပြီး ဒုတိယသမ္မတ နှစ်ဦးအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပါသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးညိုစောသည် စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် ဩဇာညောင်းသူဖြစ်ပြီး သမ္မတ၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် မူဝါဒများကို ဦးဆောင်ကိုင်တွယ်သွားလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်နန်းနီနီအေးသည် တိုင်းရင်းသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို တွန်းအားပေးဆောင်ရွက်သွားလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယ၏ အဓိကနိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများဖြစ်သော အရှေ့မျှော်လုပ်ဆောင်မှု၊ အိမ်နီးခြင်းပထမနှင့် အင်ဒို-ပစိဖိတ်တို့ ဆုံစည်းရာနေရာတွင် တည်ရှိမှုအရ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ဘက်ပေါင်းစုံပါဝင်ပြီး မဟာဗျူဟာမြောက်လှသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရည်မှန်းချက်များကို ကူညီပံ့ပိုးပေးရန်နှင့် “မြန်မာကဦးဆောင်သော၊ မြန်မာနည်းမြန်မာ့ဟန်ဖြစ်သော၊ မြန်မာနှင့်အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်သော” ပြည်တွင်းပဋိပက္ခဖြေရှင်းရေး နည်းလမ်းကို ရှာဖွေရာတွင် ကူညီရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို နီးစပ်စွာသိရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမပါဘဲ လုံခြုံရေးကိုသာ အခြေခံသော ချဉ်းကပ်မှုနည်းလမ်းမျိုးသည် အကန့်အသတ်ရှိသည်ဟု အိန္ဒိယအစိုးရက ယုံကြည်ထားသည်။ မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားသည်။ ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှုရရှိရန်အတွက် အလျှော့အတင်းလုပ်ဆောင်သော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ဆွေးနွေးပွဲများ လိုအပ်ကြောင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ကျွမ်းကျင်သူများက ဆိုကြသည်။

အိန္ဒိယ၏ အကျိုးစီးပွားမှာ မြန်မာနိုင်ငံ တည်ငြိမ်ရေး၊ အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရေးနှင့် ပြဿနာများကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းရေးတို့အပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အိန္ဒိယအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ အကူးအပြောင်းကာလတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး သက်ဆိုင်သူအဖွဲ့အစည်းအသီးသီးနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး၊ ဒီမိုကရေစီစနစ်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံဖလှယ်ရေးတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွင် နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အကူအညီနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုများ ပါဝင်သည်။ အိန္ဒိယသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မိုခါမုန်တိုင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ရာဂီမုန်တိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မန္တလေးငလျင်တို့အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များတွင် ပထမဆုံး ကူညီသူများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသည် ၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာ‌ရေးနှစ်တွင် ၂၂.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၁၅ ဘီလျံအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်မှာ ဒေါ်လာ ၁.၅၃ ဘီလျံရှိပြီး အိန္ဒိယ၏ ပို့ကုန်မှာ ဒေါ်လာ ၆၁၄.၃ သန်း ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယသို့ တင်ပို့မှု၏ ၇၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ပဲမျိုးစုံဖြစ်ပြီး ယခုနှစ်အတွင်း ၂၉.၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

ရူပီး-ကျပ် တို-က်ရို-က်ပေးချေမှုစနစ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစနစ်အရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဲမျိုးစုံတင်ပို့မှုနှင့်အတူ အိန္ဒိယမှ လောင်စာဆီနှင့် ဆေးဝါးတင်ပို့မှုများကို မြှင့်တင်နိုင်ပါက ကုန်သွယ်ရေးကို ပိုမိုတိုးချဲ့နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ ရှိနေသည်။

အခြားအလားအလာရှိသော ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ မြေရှားသတ္တု အပါအဝင် သတ္တုတွင်းကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ မြေရှားသတ္တုများကို လုပ်ငန်းအချင်းချင်း ချိတ်ဆက်၍ ဝယ်ယူရန် အသင့်ရှိနေပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုနည်းသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေတူးဖော်နိုင်ရန် နည်းပညာနှင့် လေ့ကျင့်သင်တန်းများ ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း သိရသည်။ 

Ref: သည်အက်ကိုနောမစ်တိုင်းမ်စ်