မြန်မာ့ရိုးရာ(၁၂)လရာသီပွဲတော်များအနက် တန်ဆောင်မုန်းလအခါသမယတွင် ကထိန်ခင်းခြင်း(ဝါ) ကထိန်သင်္ကန်း ကပ်လှုခြင်းဖြင့် ကထိန်ပွဲသဘင်များအား ကျင်းပ ဆင်နွဲကြလေသည်။
တန်ဆောင်မုန်းလ၏ ရာသီပန်းမှာ ခဝဲပန်း ဖြစ်ပြီး ထင်ရှားသောပွဲတော်မှာ ကထိန်ပွဲတော်ဖြစ်သည်။
ဝါတွင်းသုံးလတာ ဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြပြီးသည့် သံဃာတော်များအား ကထိန်လျာသင်္ကန်း လှူဒါန်း၍ သံဃာတော်များက ဝိနည်းကံနှင့်အညီ သိမ်အတွင်းဝယ် ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ကထိန်ခင်းသည်ဟု ခေါ်ဆိုရပါသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုးတို့သည် သီတင်းကျွတ် လပြည့်ကျော် ၁- ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့ အထိ အချိန်ကာလ (၁)လအတွင်း ကထိန်သင်္ကန်း အလှုဒါနများ ပြုလုပ်၍ ကထိန်ပွဲတော်ကို ဆင်နွှဲလျှက်ရှိကြပါသည်။
ကထိန်ခင်းခြင်းနှင့်အတူ မသိုးသင်္ကန်း ယက်လုပ်၍ လှူသော အလှူပွဲကို တန်ဆောင်မုန်းလတွင် ပြုလုပ်ကြပြီး အထင်ကရ စေတီတော်ကြီးများတွင် မသိုးသင်္ကန်းယက်ပြိုင်ပွဲများကို ကျင်းပပြုလုပ်ကာ ၊ ရရှိလာသော သင်္ကန်းတော်ဖြင့် နေ့မကူးမီပင် စေတီတော်ပရဝုဏ်အတွင်းရှိ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်မြတ်များ၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ရည်မှန်း၍ ပူဇေါ်လှူဒါန်းလေ့ရှိကြသည်။
ယနေ့သည် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ရက်ဖြစ်သောကြောင့် အချို့ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် ကထိန်ခင်းနေကြပြီဖြစ်သည်။ကထိန်သင်္ကန်းလှုရာတွင် ကမ္ဘာ့အနှံ့ရှိကြကုန်သော သံဃာတို့ကို အာရုံပြု၍လှူဒါန်း နိုင်ကြရန်နိုးဆော်အပ်ပါသည်။