အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇဝတ်ခုံရုံး(ICC) အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်သည့် သမ္မတအမိန့်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း အိမ်ဖြူတော်က ပြောကြားသည်။
“ရောမစာချုပ်အရ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ခုံရုံးတစ်ရပ်ဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇဝတ်ခုံရုံး(ICC) သည် အမေရိကန်၏ နီးစပ်သည့်မိတ်ဖက် အစ္စရေးတို့အား မတရားပြီး အခြေအမြစ်မရှိသော လုပ်ရပ်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ကျွန်ုပ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏သမ္မတ ဒေါ်နယ်ဂျေ ထရမ့်တွေ့ရှိရသည်။ ICC သည် တရားဝင်အခြေခံဟူ၍မရှိဘဲ အမေရိကန်နှင့် ၎င်း၏မိတ်ဖက်များဖြစ်သည့် အစ္စရေးနိုင်ငံတို့မှ ပုဂ္ဂိုလ်များအား စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နက်တန်ယာဟုနှင့် ယခင်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ယိုဗ် ဂါလန့်တို့အား မတရားသော ဖမ်းဆီးမှုများ ထုတ်ခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏သမ္မတ ဒေါ်နယ်ဂျေ ထရမ့် သိရသည်။”
“အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ICC ၏ မည်သည့်လုပ်ရပ်ကိုမဆို ပြတ်ပြတ်သားသား ကန့်ကွက်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ မိတ်ဖက်နိုင်ငံများအနေဖြင့်လည်း အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် အခြားမိတ်ဖက်နိုင်ငံများအပေါ် ICC ၏ စွပ်စွဲမှုများကို ကန့်ကွက်ရန် မျှော်လင့်ထားပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် တာဝန်ယူမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ နိုင်ငံတကာအစဉ်အလာကို ထိန်းသိမ်းပါမည်ဟု ကတိကဝတ်ပြုထားသော်လည်း၊ ICC နှင့်တကွ ရောမစာချုပ်ဝင် နိုင်ငံများအနေဖြင့်လည်း အမေရိကန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လေးစားရမည်ဖြစ်ကာ၊ ၎င်းတို့၏ အကြီးအကဲများအား ICC ၏ စွပ်စွဲမှုများအောက်သို့ မရောက်ရှိစေရန် လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။”
“အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ICC ၏ မတရားသောလုပ်ရပ်များအတွက် တာဝန်ရှိသူများအား ထိရောက်သော အရေးယူမှုများ ချမှတ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ အဆိုပါ အရေးယူမှုများတွင် ပစ္စည်းဥစ္စာများနှင့် ငွေကြေးများကို ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ICC အရာရှိများ၊ ဝန်ထမ်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များအား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ရပ်ဆိုင်းခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ ထိုသူများအား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခြင်းသည် အမေရိကန်၏ အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။”
“ထို့ကြောင့်၊ ICC ၏ မည်သည့်လုပ်ရပ်ကိုမဆို စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် တရားစွဲဆိုခြင်းတို့သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအတွက် ထူးခြားသော ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ကျွန်ုပ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏သမ္မတ ဒေါ်နယ်ဂျေ ထရမ့်က သတ်မှတ်လိုက်သည်” ဟု ထရမ့်က သူ၏ သမ္မတအမိန့်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့က၊ ICC ၏ Pre-Trial Chamber သည် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နက်တန်ယာဟုနှင့် ယခင်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ယိုဗ် ဂါလန့်တို့အား ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေ၊ ဂါဇာကမ်းမြှောင်ဒေသတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်အထိ ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲထားသော စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးရန် ဝရမ်းများ ထုတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် လူသ–တ်မှု၊ ညှဉ်းပ-န်းနှိ-ပ်စက်မှုနှင့် အခြားလူမဆန်သော လုပ်ရပ်များအတွက် တရားခံဖြစ်နိုင်ပြီး၊ စစ်ပွဲနည်းဗျူဟာအဖြစ် ပြည်သူများအား ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အငတ်ဘေးကျရောက်စေမှုအတွက်လည်း တာဝန်ရှိသည်ဟု ICC က စွပ်စွဲထားသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လကလည်း၊ ထရမ့်သည် သူ၏ ပထမသမ္မတသက်တမ်းအတွင်း အလားတူသမ္မတအမိန့်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သေးကာ၊ ICC အဖွဲ့ဝင်များအား ကန့်သတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂျိုးဘိုင်ဒန်အစိုးရတက်လာသည်တွင် ထရမ့်၏ ပထမသက်တမ်းအတွင်းက ချမှတ်ခဲ့သော ICC အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
