မန္တလေးတိုင်း၊ အင်းဝမြို့ဟောင်းရှိ မဟာလောကသရဖူဘုရားကြီး ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရေးအတွက် စနစ်တကျသုတေသနပြုထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ရန် နစက ဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီးတို့မှဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်က ဘုရားကြီးအားသွားရောက်ဖူးမြှော်ကြည်ညိုစဉ် တာဝန်ရှိသူများအား မှာကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဘုရားကြီး၏ အတွင်းဘက်နံရံများပေါ်ရှိ မှန်စီ ရွှေချထားသည်များမှာ ခေတ်ကာလကြာမြင့်ပြီဖြစ်ပြီး ယိုယွင်းပျက်စီးမှုများဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိ၍ မူလလက်ရာမပျက်ပြန်လည်မွန်းမံသွားရမည်ဖြစ်ပြီး ဘုရားကြီးရင်ပြင်တော် မျက်နှာပြင်ညီညာမှုရှိစေရေးနှင့် ရေဝင်ရေထွက်ကောင်းမွန်ကာ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရေးအတွက် စနစ်တကျပြန်လည်သုတေသနပြုဆောင်ရွက်ရမည်ဟု မှာကြားသည်။
ထို့ပြင် ရှေးဟောင်းသာသနိကအဆောက်အအုံများကိုလည်း စနစ်တကျထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည်ဖြစ်ကာ ဘုရားကြီးပတ်ပတ်လည်ရှိ ဆွမ်းလောင်းစောင်းတန်းများကိုလည်း မူလလက်ရာမပျက် ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊ မွန်းမံခြင်းများကို ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဟု မှာကြားသည်။
” ရှေးဟောင်းလက်ရာနဲ့ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမူအကျင့်တွေကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်သွားရပါမယ်။ ဒါ့အပြင် ဘုရားကြီးနဲ့သာသနိကအဆောက်အဦးတွေကို နေ့ညမပြတ်ဆီမီးပူဇော်နိုင်ဖို့ ဆိုလာလျှပ်စစ်မီးနဲ့ ဆက်ကပ်ပူဇော်နိုင်ဖို့စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးသွားရပါမယ်”ဟု နစက ဥက္ကဋ္ဌက မှာကြားသည်။
ထို့နောက် နစက ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဇနီးတို့သည် အုတ်ပြဿဒ်တော်အတွင်းရှိ မဟာလောကသရဖူဘုရားကြီးနှင့် အုတ်ပြဿဒ်၏အနောက်ဘက်ကပ်ရက်တွင်တည်ထားပူဇော်သည့် မဟာလောကသင်း ကျစ်စေတီတော်မြတ်ကြီးတို့အား ဖူးမြှော်ကြည်ညိုပြီး ပရဝုဏ်တော်အတွင်းရှိ သာသနိကအဆောက်အအုံများထိန်းသိမ်းထားရှိမှုများကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီးနောက် ဘက်စုံအလှူငွေများပေးအပ်လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။
မဟာလောကသရဖူဘုရားကြီးအား ဒုတိယအင်းဝခေတ် ညောင်ရမ်းမင်းဆက်(၉)ဆက်မြောက်ဖြစ်သည့် ဆင်ဖြူရှင်တနင်္ဂနွေမင်းကြီးက အေဒီ ၁၇၃၀ ၊ သက္ကရာဇ် ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထားခဲ့ပြီး မပြီးစီးမီနတ်ရွာစံခဲ့သဖြင့် သားတော်ဓမ္မရာဇာဓိပတိကြာသာပတေးမင်း ဟံသာဝတီရောက်မင်းက အေဒီ ၁၇၃၃ ၊ သက္ကရာဇ် ၁၀၉၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်လက်ထုလုပ်ခဲ့ကာ အုတ်ပြဿဒ်ဖြင့်တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါ လောကသရဖူဘုရားကြီးသည် တစ်လုံးတည်းသောစကျင်ကျောက်သားကြီးအား မြေအောက်တစ်ဝက်၊ မြေပေါ်တစ်ဝက်စိုက်ထူကုထုလုပ်ပူဇော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဉာဏ်တော်အမြင့် ၁၈ တောင် ၁ မိုက်၊ တင်ပလ္လင်ခွေတော်အကျယ် ၁၂ တောင် ၁ မိုက်ရှိပြီး အလေးချိန် ၄၉၀ ဒသမ ၃၆ တန်ရှိကာ ဘုရားကြီး၏ အုတ်ပြဿဒ်အနောက်ကပ်ရပ်တွင် မဟာလောကသင်းကျစ်စေတီတော်ကိုလည်း တည်ထားကိုးကွယ်ထားသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ငလျင်ကြီးလှုပ်ခဲ့သဖြင့် လောကသရဖူဘုရားကြီးနှင့် မဟာလောကသင်းကျစ်စေတီတော်တို့ စံပ္ပာယ်တော်မူသည့် အုတ်ပြဿဒ်တော်တို့မြေခခဲ့ပြီး မင်းတုန်းမင်းက ပြန်လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း မပြီးပြတ်နိုင်ခဲ့ဘဲ လက်ရှိအခြေအနေအတိုင်းဖူးတွေ့ရသည်မှာ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဒီပါအေးမြကျောင်းဆရာတော်ဦးနန္ဒသီရိက သက္ကရာဇ် ၁၃၄၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်တော်မူခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။