အမေရိကန်ကို ရောက်နေကြတဲ့ တောင်ဆူဒန်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ပြည်နှင်ဒ-ဏ်ပေးခံရတာကနေ ယာယီကင်းလွတ်ခွင့်ပေးထားတာကို အမေရိကန်အစိုးရက အဆုံးသတ်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လတုန်းက အမေရိကန် တရားလွှတ်တော်ချုပ်ကနေ ဟေတီနဲ့ ဆီးရီးယားက လူထောင်ပေါင်းများစွာကို အလားတူ ကာကွယ်ပေးထားမှုတွေ ရုပ်သိမ်းဖို့ အစိုးရကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ဒီနိုင်ငံနှစ်ခု(တောင်ဆူဒန်နဲ့ မြန်မာ) အတွက် ယာယီအကာအကွယ်ပေးမှု အဆင့်အတန်း (TPS) ဆက်ထားပေးဖို့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေရဲ့ နောက်ဆုံးကြိုးပမ်းချက်ကို မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော့စတွန်နဲ့ အီလီနွိုက်ပြည်နယ် ချီကာဂိုက တရားသူကြီးတွေက သောကြာနေ့မှာ ပယ်ချလိုက်ပါတယ်။
TPS ဆိုတာက မိခင်နိုင်ငံမှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေ ဒါမှမဟုတ် တခြား ထူးခြားဆိုးရွားတဲ့ အခြေအနေတွေ ကြုံနေရချိန်မှာ ပြည်နှင်ဒ-ဏ်ခံရတာကနေ ကာကွယ်ပေးထားပြီး အလုပ်လုပ်ခွင့် ပေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ရုပ်သိမ်းလိုက်တာကြောင့် တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံသား ၂၃၂ ယောက်လောက်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄,၀၀၀ လောက်အတွက် အကာအကွယ်တွေ ဆုံးရှုံးသွားလိမ့်မယ်လို့ ရို-က်တာသတင်းဌာနက ဆိုပါတယ်။
နိုင်ငံပေါင်း တစ်ဒါဇင်လောက်က လူတွေအတွက် TPS အစီအစဉ်ကို ရုပ်သိမ်းဖို့ ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဌာန (DHS) ရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို အောက်ခြေတရားရုံးတွေက တားဆီးနိုင်စွမ်းကို တရားလွှတ်တော်ချုပ်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က ကန့်သတ်လိုက်တာပါ။ ဒီအစီအစဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချဖို့ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှာ ကျယ်ပြန့်တဲ့ အာဏာရှိတယ်လို့ အကြောင်းပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရားလွှတ်တော်ချုပ်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ထွက်ပြီးနောက်မှာတော့ TPS ကို ရုပ်သိမ်းဖို့ DHS မှာ အာဏာမရှိဘူးလို့ အကြောင်းပြပြီး လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ရှေ့နေတွေက အသစ်ထပ်ပြီး စောဒကတက်ခဲ့ကြပြန်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဘော့စတွန်က အမေရိကန် ခရိုင်တရားသူကြီး ပက်တီ ဆားရစ်(Patti Saris) က ဒီအကြောင်းပြချက်ကို ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုသာဆိုရင် DHS အနေနဲ့ TPS ကို ရုပ်သိမ်းခွင့် အာဏာရှိမရှိကို သံသယဝင်စရာဖြစ်စေရုံသာမကဘဲ ဒီအကာအကွယ်ကို သက်တမ်းတိုးပေးဖို့ သူတို့မှာ အစဉ်အဆက်ရှိခဲ့တဲ့ အာဏာကိုပါ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်လို့ တရားသူကြီးက ပြောခဲ့ပါတယ်။
နာရီအနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ချီကာဂိုက တရားသူကြီး မက်သယူး ကန်နယ်လီ(Matthew Kennelly) ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလားတူပဲ ကောက်ချက်ချ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါကြောင့် အမေရိကန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ရထားကြတဲ့ TPS ရရှိထားသူတွေအနေနဲ့ အခုဆုံးဖြတ်ချက်တွေကြောင့် သူတို့ရဲ့ မိခင်နိုင်ငံတွေဆီကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရနိုင်တယ်လို့ အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေက သတိပေးလိုက်ပါတယ်။