လူေတြနဲ႔ ေပါင္းရသင္းရတာ အ ေတာ္စိတ္ပ်က္ဖို႔ ေကာင္းလာၿပီ ကြာ” ဟု သူငယ္ခ်င္းက ေျပာေသာ အခါ ကြၽန္ေတာ့္သူေဌး၏စကားကို ဖ်တ္ခနဲ သတိရမိလိုက္၏။ ကြၽန္ေတာ့္သူေဌးသည္ ကဗ်ာဆရာ၊ ပန္းခ်ီဆရာ၊ စာအုပ္ထုတ္ေဝသူ တစ္ေယာက္ျဖစ္၏။ ျဖစ္တည္မႈ ပဓာနဝါဒီဆန္ေသာ ဝတၱဳတိုေတြ လည္း ေရးဖူး၏။ သူ႔ဝတၱဳေတြက ဝတၱဳႏွင့္မတူ။ လူ႔စိတ္ကို ပန္းခ်ီဆြဲ ျပသည္ႏွင့္တူ၏။
သည္ႏွစ္ သီတင္းကြၽတ္သူေဌး ေျပာသည့္ စကားတစ္ခြန္းက ကြၽန္ေတာ့္စိတ္ကို မင္ႏွင့္ပက္လိုက္ သလို စြဲထင္သြားေစခဲ့၏။ ထုိေန႔က ျပင္ၿပီးသား စာမူေတြ သြားအပ္ခဲ့၏။ ဂါရဝနိဝါတ မဂၤလာရင္ဝယ္ပိုက္ လာၾကေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔၏ ဓေလ့အရ စာအုပ္တိုက္ ဝန္ထမ္း မ်ားက သူေဌးႏွင့္ သူေဌးကေတာ္တို႔ အား ကန္ေတာ့ေနၾကသည္ႏွင့္ ႀကံဳ ရ၏။ သူေဌးကား သူ႔ထက္ကဲႏွင့္ တူ၏။ သူေဌးကေတာ္ကေတာ့ ေဒါက္တိုႏွင့္တူ၏။ ကြၽန္ေတာ့္အ ေတြးကို ကြၽန္ေတာ္သေဘာက်ကာ ၿပံဳးမိ၏။ ”ေလာကႀကီးဟာ ဆန္႔ က်င္ဘက္ ေတြ ေပါင္းၿပီးလွပေန တာ”ဟူေသာ ကဗ်ာတစ္ပိုဒ္ကိုလည္း သတိရမိလိုက္ေသး၏။
သူေဌးေရာ သူေဌးကေတာ္ပါ စိတ္သေဘာထား ေကာင္းၾကေၾကာင္း စာေပေလာကသား ေတာ္ေတာ္မ်ား မ်ား သိၿပီးျဖစ္၍ ပုဂၢိဳလ္ေရးဋီကာ ျဖင့္ မဖြဲ႕လိုေတာ့ပါ။ ဓမၼေရးရာကိုသာ ကြၽန္ေတာ္ဖြဲ႕ဆိုလို၏။ ကန္ေတာ့သူ တပည့္ကေလးမ်ားအား သူေဌးက ဘုန္းႀကီးပါေစ၊ အသက္ရွည္ပါေစ အစရွိသျဖင့္ ဆုမေပးခဲ့ပါ။ ထိုဆုႏွင့္ ျပည့္စံုေစမည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ကိုသာ ၫႊန္ျပခဲ့၏။
လူသားေတြႏွင့္အတူတူ ေန ထိုင္စားေသာက္ၾကရေသာ ကြၽန္ ေတာ္တို႔အဖို႔ လူေကာင္းမ်ားကို ေတြ႕ဆံုေပါင္းေဖာ္ရသလို လူဆိုး မ်ားကိုလည္း ေပါင္းေဖာ္ၾကရေၾကာင္း သူေဌးက ေျပာ၏။ ထိုသို႔ ေပါင္း ေဖာ္ရာတြင္ ဘယ္သူက လူေကာင္း၊ ဘယ္သူက လူဆိုးခြဲျခားသိဖို႔လို ေၾကာင္း သူေဌးကေျပာ၏။
”အင္မတန္ လွပတဲ့ ပန္းဥယ်ာဥ္ ေတြထဲမွာေတာင္ အသံုးမက်တဲ့ ဆူး ပင္၊ အဆိပ္ပင္၊ ျမက္ပင္ကေလးေတြ ဆိုတာ ရွိတတ္ေသးတယ္မဟုတ္ လား။ ဘယ္ဟာက ပန္းပင္၊ ဘယ္ ဟာက အသံုးမက်တဲ့ ဆူးပင္၊ အဆိပ္ ပင္၊ ျမက္ပင္ဆိုတာ သိထားရင္ ပန္း ဥယ်ာဥ္ထဲမွာ ေနေပ်ာ္တဲ့ဘဝ တည္ ေဆာက္ႏိုင္မယ္။ မသိထားရင္ေတာ့ ေနေပ်ာ္တဲ့ဘဝ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ ဘူးေပါ့။ အသိခြန္အား ေကာင္းရင္ ေကာင္းသေလာက္ ဘဝလွတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ အသိခြန္အား ေကာင္းသူေတြသာ ထိပ္ဆံုးေရာက္ တတ္ၾကတာပဲ။ အသိခြန္အားေကာင္း ဖို႔ကေတာ့ စာဖတ္ဖို႔ပါပဲ”
ပန္းခ်ီဆရာ၊ ကဗ်ာဆရာ သူေဌး၏ စကား၌ မာနသံမပါ။ သူ႔ ဘဝႏွင့္ယွဥ္၍ ေျပာေသာစကားမ်ား ျဖစ္၍ အပိုအလိုမရွိ။ ”ငါေျပာတာ နားေထာင္ရမယ္။ မင္းတုိ႔ကို ငါလစာ ေပးထားတာ”ဟူေသာ ခပ္ညံ့ည့ံ သူေဌးတို႔၏ ေလသံမ်ိဳးလည္း မဟုတ္။
လူေတြႏွင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံ ရသည္ကို စိတ္ပ်က္ေနသည့္ သူငယ္ ခ်င္းအား ကြၽန္ေတာ့္သူေဌး၏ ၾသဝါ ဒကေလး ေျပာျပလိုက္၏။ သူလည္း ေတာ္ေတာ္ၾကာေအာင္ ေတြးေတာ ေငးေမာသြားေလ၏။
”ဟုတ္ေတာ့လည္း ဟုတ္ပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ကြာ”
သူလည္း စကားမဆက္ေတာ့။ ကြၽန္ေတာ္လည္း စကားမဆက္ ေတာ့။ အေတြးေတြေတာ့ျဖင့္ ခရီး ဆက္ေနသည္မွာ ေသခ်ာ၏။
ကြၽန္ေတာ္တို႔ လူသားမ်ားသည္ အလုပ္လုပ္ၾကရ၏။ အလုပ္သည္ လူ သား၏တန္ဖိုးဟု ဆိုၾက၏။ မွန္ပါ ၏။ ျငင္းဆိုရန္ မရွိပါ။ အလုပ္တစ္ ခုခု မလုပ္ဘဲ လူ႔အျဖစ္၌ ရပ္တည္၍ မရစေကာင္းပါ။ အလုပ္မလုပ္ေတာ့ သည့္ေန႔သည္ လူ႔အျဖစ္ အဆံုးသတ္ သြားသည့္ ေန႔ပင္ျဖစ္၏။
”ဒါျဖင့္ ဘာအလုပ္မွမလုပ္ဘဲ ေတာင္းစားေနတဲ့သူ၊ အပ်င္းႀကီးေန တဲ့လူေတြက်ေတာ့ ဘာျဖစ္လုိ႔ မေသတာလဲ”ဟု ေမးစရာ ရွိ၏။ ေတာင္းျခင္းသည္လည္း အလုပ္တစ္ ခု၊ ပ်င္းရိျခင္းသည္လည္း အလုပ္ တစ္ခုျဖစ္၏။ သူေတာင္းစားသည္ ေတာင္းေသာအလုပ္ကို လုပ္ေဆာင္ ေနသျဖင့္သာ သူေတာင္းစားအျဖစ္ ႏွင့္ ရပ္တည္ေနႏိုင္ျခင္းျဖစ္၏။ ငပ်င္းသည္လည္း ပ်င္းေသာအလုပ္ ကို လုပ္ေဆာင္ေနသျဖင့္သာ ငပ်င္း အျဖစ္ ရပ္တည္ေနႏိုင္ျခင္းျဖစ္၏။ လုပ္ေကာင္းသည္ဟု ကြၽန္ေတာ္ မတိုက္တြန္းပါ။
ဒီမိုကေရစီအစ ေဆးလိပ္မီး ကေလးတစ္တို႔အဆံုး ဘယ္သူ႔ထံကမွ မေတာင္းရေလေလ ပို၍ေကာင္းေလ ေလဟု ကြၽန္ေတာ္ဆိုပါ၏။
ေကာင္းၿပီ။ ”အလုပ္ကို ဘာနဲ႔ လုပ္သလဲ”ဟု တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေမးပါၿပီ။ စိတ္ႏွင့္လုပ္၏။ စိတ္ၫႊတ္ ရာ အလုပ္ကေလးေတြကို ကြၽန္ေတာ္ တို႔ လုပ္ၾက၏။ စိတ္မပါဘဲ မည္ သည့္အလုပ္ကိုမွ် မလုပ္ၾကပါ။
”ဟား တစ္ခါတေလ စိတ္မပါ ဘဲ လုပ္ရတဲ့ အလုပ္ေတြက်ေတာ့ ဘယ္ႏွယ့္ဆိုမတုံး”ဟု ေစာဒက တက္စရာရွိ၏။ ေလာက၌ စိတ္မပါ ဘဲ လုပ္ရေသာအလုပ္တစ္ခုမွ် မရွိပါ။ လူတို႔ေဝါဟာရအရ စကား ျဖစ္႐ံုကေလး ေျပာဆိုေနၾကသည့္ ‘စိတ္မပါေသာအလုပ္ထဲ၌ပင္’ အလို မက်ေသာ ေဒါသစိတ္ကေလးပါဝင္ ေနပါ၏။ သတိထားၾကည့္လွ်င္ ေကာင္းေကာင္းသိႏိုင္၏။
စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရး စသည့္ အေရးမ်ားစြာကိုလည္း စိတ္ႏွင့္ လုပ္ၾကရ၏။ စားဝတ္ေနေရး၊ သား ေရး၊ သမီးေရးမ်ားလည္း စိတ္ႏွင့္ လုပ္ရ၏။ မည္သည့္အလုပ္မွ် စိတ္ ႏွင့္ကင္း၍ လုပ္မျဖစ္ေပ။ စိတ္ ေဖာက္ျပန္ေနေသာ အ႐ူးသည္ပင္ လွ်င္ စိတ္ပါလက္ပါ စိတ္ေစရာ အတိုင္း ႐ူးေနသည္ပင္ျဖစ္၏။
စိတ္ႏွင့္ အလုပ္လုပ္ၾကရေသာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အဖို႔ စိတ္ခ်မ္းသာဖို႔ အင္မတန္ အေရးႀကီး၏။ သည္အ ခ်က္ကို ကြၽန္ေတာ္ေတြးမိ၏။ စိတ္မ ခ်မ္းသာဘဲ တည္ေဆာက္ရသည့္ ဘဝသည္ လွပေသာဘဝမမည္။ ေပါင္းျမက္ေတြ၊ အဆိပ္ပင္၊ ဆူး ပင္ေတြ၊ ပန္းဥယ်ာဥ္ထဲဝင္ေရာက္ လာသလို၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကို စိတ္ ဒုကၡေပးမည့္ လူမ်ားကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘဝထဲ ဝင္ေရာက္လာၾကသည့္ အ ျဖစ္မ်ိဳး မလြဲ မေသေတြ႕ရတတ္ပါ၏။ ထိုအခါ ”လူေတြနဲ႔ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံရတာ အေတာ္စိတ္ပ်က္ဖို႔ ေကာင္းလာၿပီကြာ”ဟု ညည္းညဴ လိုက္႐ံုမွ်ျဖင့္ စိတ္ခ်မ္းသာသြား မည္မဟုတ္ပါ။ စိတ္ဆင္းရဲသျဖင့္ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ မလုပ္ႏိုင္ျခင္းသာ ျဖစ္ေပၚလာပါ၏။
”ကိုယ္မုန္းတဲ့လူေတြ တစ္ ေယာက္မက်န္ သတ္ပစ္ဖို႔က မျဖစ္ ႏိုင္ဘူး။ အဲဒီလူေတြအေပၚထားတဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕သေဘာထားကို ေျပာင္းလဲ ေပးဖို႔က ျဖစ္ႏိုင္တယ္”
”ဘာလို႔ သေဘာထားက ေျပာင္းရမွာလဲ”
”ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္လုိ႔ ေျပာင္းရတာပဲ”
ထိုသို႔ သူငယ္ခ်င္းအား ေျပာ ျဖစ္၏။ ဆက္လက္၍ မဟာၿမိဳင္ ေတာရဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက၏ စာေတြ ေကာက္ႏုတ္ေျပာျပမိျပန္၏။
”စိတ္အတက္အက်ဆိုတာ လူ တိုင္းျဖစ္တယ္။ ဒါ သဘာဝပါပဲ။ တခ်ိဳ႕က တက္တဲ့အခါမွာ သိပ္တက္ ၿပီးေတာ့ က်တဲ့အခါမွာ သိပ္က်တယ္။ တခ်ိဳ႕က အတက္အက် နည္းတယ္။ ပံုမွန္ေနတယ္။ ကိုယ့္စိတ္ကို ကိုယ္ ေကာင္းေကာင္းသိတဲ့သူဟာ စိတ္ကို အတက္အက်နည္းေအာင္ ထားႏိုင္ တယ္”
”စိတ္ အတက္အက်ဆိုတာ ဘာလဲဟ”
”စိတ္ဆင္းရဲစရာလူေတြအျဖစ္ အပ်က္ေတြနဲ႔ ႀကံဳလာတဲ့အခါ တ အားစိတ္ဆင္းရဲတာ အဆံုးအထိ စိတ္ဓာတ္တတ္က်တာ။ စိတ္ခ်မ္း သာစရာ လူေတြ အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ႀကံဳလာ တဲ့အခါ အရမ္းေပ်ာ္ရႊင္ မိတတ္ တာမ်ိဳးေတြေပါ့”
”မင္းဆိုလိုတာက ကိုယ့္စိတ္ ကိယ္ု သိရွိနားလည္တဲ့လူဟာ အဲဒီ စိတ္ အတက္အက်ေတြကို ထိန္းႏိုင္ တယ္ဆိုပါေတာ့”
”ေအးေလ အဲဒီသေဘာပဲ”
”ကိုယ့္စိတ္ကိုယ္ သိရွိနားလည္ ဖို႔က ဘာလုပ္ရမလဲ”
”စိတ္ကိုေစာင့္ၾကည့္တဲ့ ဘာဝ နာ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးပြားမ်ားေပါ့”
”ဟာ ဒါက င့ါအတြက္ မလြယ္ ဘူး”
”ဒါဆို စာဖတ္ေပါ့ကြ”
”ဘယ္လိုစာဖတ္ရမွာလဲ”
”မင္းစိတ္ကို ခ်မ္းသာေစမယ့္ စာေကာင္းေပေကာင္းကေလးေတြ ေရြးဖတ္ေပါ့ဟ။ ပညာလည္းရ စိတ္ လည္းခ်မ္းသာမယ့္ စာမ်ိဳးေရြးဖတ္ တာ အေကာင္းဆံုးေပါ့။ စိတ္ခ်မ္း သာတဲ့သူဟာ က်န္းမာေရးလည္း ပိုေကာင္းတယ္။ က်န္းမာေရး႐ႈ ေထာင့္ကေနၾကည့္ရင္ စိတ္ခ်မ္းသာ တာဟာ က်န္းမာေရးပဲလို႔ ေျပာႏိုင္ တယ္။ စိတ္ဆင္းရဲေနတဲ့ ဆရာဝန္ဆီ မွာ ေဆးမကုပါနဲ႔လို႔ ေဆးပညာရွင္ မ်ားက ေျပာၾကတယ္”
”ၤေခနဘသသု ေပၚကစာေတြ ငါဖတ္ေနသားပဲ”
”စိတ္ဖိအားမ်ားပါတယ္ကြာ။ ငါေတာ့ စာအုပ္ဆိုရင္ လက္နဲ႔ကိုင္ၿပီး တစ္ရြက္ခ်င္းလွန္ေလွာဖတ္ရတဲ့ အရသာကိုပဲ ႏွစ္သက္တယ္”
သူငယ္ခ်င္းသည္ စိတ္ခ်မ္း သာေအာင္ ႀကိဳးစား၍ ေနမည္ဟု ေျပာ၏။ ထို႔ေနာက္ ကြၽန္ေတာ့္ကို ႏႈတ္ဆက္ကာ သူ႔အိမ္သူ ျပန္သြား ေလေတာ့၏။
စိတ္ခ်မ္းသာၾကပါေစ။
ေအာင္မွဴးေဝ
စာကို ။ ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက (မဟာ ၿမိဳင္ေတာရ) – ေတြးမိတိုင္းေပ်ာ္တယ္။