အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်သည် ဥရောပသမဂ္ဂ(EU) အနေဖြင့် အမေရိကန်အပေါ် ကောက်ခံထားသော အခွန်နှုန်းထားများကို သုညအထိ လျှော့ချပေးရန် ပျက်ကွက်ပါက ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့တွင် EU အပေါ် “ပိုမိုမြင့်မားသော” အခွန်အတုတ်များ တိုးမြှင့်ကောက်ခံမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုလိုက်သည်။
ဥရောပကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အာဆူလာ ဗွန်ဒါလီယန် (Ursula von der Leyen) နှင့် ဖုန်းဖြင့် ဆွေးနွေးပြီးနောက် ထရန့်က ပြောကြားရာတွင် “ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံ၏ (၂၅၀) ကြိမ်မြောက် မွေးနေ့” (ဇူလိုင် ၄ ရက်) အထိ အချိန်ပေးရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း၊ သို့မဟုတ်ပါက “၎င်းတို့၏ အခွန်နှုန်းထားများသည် ပိုမိုမြင့်မားသော အဆင့်သို့ ချက်ချင်းခုန်တက်သွားလိမ့်မည်” ဟု ဆိုသည်။
သို့သော်လည်း ဗွန်ဒါလီယန်ကမူ ထရန့်သတ်မှတ်ထားသည့် နောက်ဆုံးရက်မတိုင်မီ အခွန်လျှော့ချရေးအတွက် အဖွဲ့ချုပ်အနေဖြင့် “ကောင်းမွန်သော တိုးတက်မှုများ” ရရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် အခက်အခဲများ
ဤခြိမ်းခြောက်မှု ထွက်ပေါ်လာပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင်ပင် အမေရိကန် ကုန်သွယ်ရေးတရားရုံးက ထရန့်၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ထားသော ၁၀% ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခွန်တိုးမြှင့်မှုသည် အမေရိကန် ကုန်သွယ်ရေးဥပဒေအရ တရားမျှတမှုမရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် နောင်တွင် တရားရုံး၌ စိန်ခေါ်မှုများ ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာနိုင်ချေ ရှိနေသည်။
ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ဇူလိုင်လက ဗွန်ဒါလီယန်နှင့် ထရန့်တို့ကြား ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် တစ်ရပ် ရရှိခဲ့သော်လည်း ပြီးခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က EU ဥပဒေပြုအမတ်များနှင့် အစိုးရများကြား ဆွေးနွေးပွဲများ သဘောတူညီမှုမရဘဲ ပြီးဆုံးသွားခဲ့သဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ခက်ခဲနေခြင်းဖြစ်သည်။
ဗွန်ဒါလီယန်ကမူ “ကျွန်ုပ်တို့ နှစ်ဖက်စလုံးအနေနဲ့ ဒီသဘောတူညီချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ အပြည့်အဝ ကတိပြုထားဆဲပါ” ဟု ကြာသပတေးနေ့က X တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
သဘောတူညီချက်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များ
မူလသဘောတူညီချက် – EU မှ တင်ပို့ကုန်များအပေါ် အမေရိကန်က ၁၅% အခွန်ကောက်ခံရန်။
ထရန့်၏ ခြိမ်းခြောက်မှု – ဥရောပကုန်စည်များအပေါ် အခွန် ၃၀% အထိ တိုးမြှင့်မည်။
ဥရောပပါလီမန်၏ ရပ်တည်ချက် – မတ်လအတွင်းက ဥပဒေပြုအမတ်အများစုက ဤသဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်ဘက်က ကတိတည်စေရန် “ကာကွယ်ရေးအချက်အလက်များ” ထည့်သွင်းထားသည်။
အဓိက တောင်းဆိုချက် – ထရန့်၏ သံနှင့် အလူမီနီယံအပေါ် ကောက်ခံထားသော ၅၀% အခွန်မှ ဥရောပထုတ်ကုန်များကို ဖယ်ထုတ်ပေးမှသာ အမေရိကန်ကုန်စည်များအပေါ် အခွန်သုညနှုန်းထားကို လက်ခံမည်ဟု ပါလီမန်အမတ်များက မဲခွဲဆုံးဖြတ်ထားသည်။
ပါလီမန်တွင် တိုးတက်မှုရှိသော်လည်း ဤသဘောတူညီချက်သည် အဖွဲ့ဝင် ၂၇ နိုင်ငံလုံး၏ ထောက်ခံချက်ရယူရန် လိုအပ်နေသေးသည်။
ရှေ့ဆက်မည့် အခြေအနေ
EU ပါလီမန်၏ အဓိကညှိနှိုင်းရေးမှူး ဘန်းလန်း (Bernd Lange) က ညှိနှိုင်းမှုများတွင် တိုးတက်မှုရှိသော်လည်း “သွားရမည့်လမ်း ဝေးနေသေးသည်” ဟု ဆိုသည်။ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများသည် မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စထရာဘိုး (Strasbourg) မြို့၌ နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် တွေ့ဆုံရန် စီစဉ်ထားသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ထရန့်သည် ၎င်း၏ Truth Social လူမှုကွန်ရက်တွင် EU အနေဖြင့် “အပြည့်အဝသဘောတူထားသော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ကို လိုက်နာခြင်းမရှိ” ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ကားနှင့် ထရပ်ကားများအပေါ် အခွန် ၂၅% အထိ တိုးမြှင့်မည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။
ဥပဒေကြောင်းအရ စိန်ခေါ်မှုများ
သမ္မတထရန့်သည် ၎င်း၏ အခွန်တိုးမြှင့်ရေး ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်ရာတွင် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ကြာသပတေးနေ့တွင် အမေရိကန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးတရားရုံးက ထရန့်၏ ၁၀% အခွန်ကောက်ခံမှုသည် “ငွေပေးချေမှုလိုငွေပြမှု”ကို ပြုပြင်ရန် သင့်လျော်သော အဆင့်အတန်းမဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကုမ္ပဏီနှစ်ခုအတွက်သာ သက်ရောက်မှုရှိသေးသော်လည်း အခြားသော ကုမ္ပဏီများကပါ တရားစွဲဆိုရန် လမ်းစဖွင့်ပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။