အမေရိကန်က အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကို တိုက်ခိုက်ပါက အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ရေနှင့် စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို ဖျက်ဆီးမည်ဟု အီရန် ကတိပေး

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က “နှစ်ရက်အတွင်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ ပြန်မဖွင့်ပေးပါက အီရန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းမည်” ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီးနောက်၊ အမေရိကန်က ထိုသို့လုပ်ဆောင်လာပါက အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်ဝှမ်းရှိ အရေးပါသော ရေပေးဝေရေးစနစ်များအပါအဝင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို “ပြန်လည်ပြုပြင်၍မရနိုင်အောင် ဖျက်ဆီးပစ်မည်” ဟု အီရန်အစိုးရက ပြောကြားလိုက်သည်။

စစ်ပွဲ၏ စတုတ္ထပတ်အတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် အီရန်၏ ဒုံးကျည်များက အစ္စရေးတောင်ပိုင်းရှိ မြို့ကြီးနှစ်မြို့ကို ညတွင်းချင်း ထိမှန်ခဲ့ပြီး လူပေါင်းများစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်သည် အဝေးထိန်းဒုံးကျည်များကို ပထမဆုံးအကြိမ် စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ရာ၊ နှစ်ဖက်စလုံးက လူသန်းပေါင်းများစွာ မှီခိုနေရသော အဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်နေခြင်းကြောင့် စစ်ပွဲသည် ပို၍အန္တရာယ်ကြီးမားသော အခြေအနေသို့ ကူးစက်လာနေပြီဖြစ်သည်။

အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Mohammad Bagher Ghalibaf က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြောကြားရာ၌ မိမိတို့နိုင်ငံ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရပါက ဒေသတွင်းရှိ စွမ်းအင်နှင့် ပင်လယ်ရေချိုထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံများကို တရားဝင်ပစ်မှတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး “ပြန်လည်ပြုပြင်၍မရနိုင်အောင် ဖျက်ဆီးသွားမည်” ဟု ဆိုသည်။

အီရန်စစ်တပ်၏ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကလည်း ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ပိုင်ဆိုင်သော “စွမ်းအင်၊ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ (IT) နှင့် ရေချိုထုတ်လုပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံအားလုံး” ကို တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ထရန့်၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို အကောင်အထည်ဖော်လာပါက “ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အပြီးတိုင် ပိတ်ပစ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ဖျက်ဆီးခံလိုက်ရသော မိမိတို့၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီးစီးသည်အထိ ပြန်ဖွင့်ပေးမည်မဟုတ်” ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ကမူ လျှပ်စစ်၊ အပူပေးစနစ်နှင့် ရေပေးဝေရေးကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်ဝန်ဆောင်မှုများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် အများပြည်သူအပေါ် “ကျယ်ပြန့်ပြီး ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော ဘေးဒုက္ခများ” ဖြစ်စေနိုင်သည့်အတွက် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရာရောက်ရုံသာမက “အချို့သောဖြစ်ရပ်များတွင် စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်နိုင်သည်” ဟု ယခုလအစောပိုင်းတွင် သတိပေးခဲ့သည်။

အီရန်သမ္မတ Masoud Pezeshkian ကမူ “ခြိမ်းခြောက်မှုနှင့် ကြောက်လန့်အောင်လုပ်ဆောင်မှုများ” သည် အီရန်ပြည်သူတို့၏ စည်းလုံးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေကြောင်းနှင့် “အီရန်ကို ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်မှ ဖျောက်ပစ်မည်ဟူသော စိတ်ကူးယဉ်မှု” သည် သမိုင်းဝင်လူမျိုးတစ်မျိုး၏ စိတ်ဓာတ်ရှေ့မှောက်တွင် ၎င်းတို့၏ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကိုသာ ပြသနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။