ရထားလမ်းတစ်ခုကို ကြည့်လိုက်လျှင် ရထားသံလမ်းနှင့် ဇလီဖားတုံးများ၏ ဘေးပတ်ပတ်လည်တွင် ထောင့်ချွန်ကျောက်ခဲလေးများ အပြည့်ခင်းထားသည်ကို မြင်တွေ့ကြရမည်ဖြစ်သည်။ အင်ဂျင်နီယာအခေါ်အရ “Track Ballast” (လမ်းခင်းကျောက်) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ဤကျောက်ခဲများကို သာမန်မြေသားဖုံးခြင်း သို့မဟုတ် ကွန်ကရစ်အပြည့်လောင်းခြင်းမျိုး မပြုလုပ်ဘဲ ရာစုနှစ်ချီ၍ သုံးစွဲလာရသည့် နောက်ကွယ်တွင် အလွန်အရေးကြီးသော သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ ရှိနေသည်။
၁။ ကျောက်ခဲများ ခင်းထားရခြင်း၏ အဓိက အကျိုးကျေးဇူး ၅ ချက်
အလေးချိန်ကို မျှဝေပေးခြင်း
ကြီးများ ဖြတ်သန်းသည့်အခါ ထွက်ပေါ်လာသည့် ဗဟိုချက်ဖိအားကို ဤကျောက်ခဲများက ဇလီဖားတုံးများမှတစ်ဆင့် မြေပြင်အောက်ခြေအထိ ဘေးပတ်ပတ်လည်သို့ ညီတူညီမျှ ဖြန့်ဝေပေးသည်။ ထို့ကြောင့် သံလမ်းများ အောက်ခြေသို့ ကျွံဝင်မသွားအောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။
တုန်ခါမှုကို စုပ်ယူပေးခြင်း
ရထားအရှိန်ပြင်းစွာ မောင်းနှင်စဉ် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြင်းထန်သော တုန်ခါမှု (Vibrations) များကို ကျောက်ခဲများကြားရှိ လေဟာနယ်များက စုပ်ယူပေးပြီး သံလမ်းများ ပုံပျက်မသွားအောင် အလျော့အတင်း လုပ်ဆောင်ပေးသည်။
ရေစီးရေလာ ကောင်းမွန်စေခြင်း
မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းချိန်တွင် ကျောက်ခဲများကြားမှ ရေများသည် အောက်ခြေသို့ ချက်ချင်းစီးဆင်းသွားသဖြင့် သံလမ်းပေါ်တွင် ရေဝပ်ကျန်ခဲ့ခြင်း လုံးဝမရှိစေရန် ထိန်းညှိပေးသည်။
ပေါင်းပင်နှင့် သစ်ပင်များ မပေါက်နိုင်ခြင်း
မြေသားမရှိသည့်အတွက် သံလမ်းတစ်လျှောက် အပင်များနှင့် ပေါင်းပင်များ ပေါက်ရောက်ကာ ရထားလမ်းကို လာရောက်ပိတ်ဆို့ခြင်းမျိုး မဖြစ်အောင် တားဆီးပေးသည်။
သံလမ်းကို မြဲမြံစွာ ထိန်းထားပေးခြင်း
သာမန် လုံးချောကျောက်များမဟုတ်ဘဲ ထောင့်ချွန်ကျောက်ခဲ (Crushed Stones) များကို သုံးစွဲထားခြင်းကြောင့် ကျောက်ခဲတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ချိတ်ဆက်မိပြီး ရထားဖြတ်သန်းစဉ် သံလမ်းများ ဘေးဘယ်ညာ ရွေ့လျားမသွားအောင် မြဲမြံစွာ ညှပ်ရိုက်ထိန်းထားပေးနိုင်သည်။
၂။ မြေသားဖို့ခြင်းနှင့် ကွန်ကရစ်လောင်းခြင်းကို အဘယ့်ကြောင့် ရှောင်ကြဉ်သလဲ
မြေသားဖို့ခြင်းကို မပြုလုပ်ရခြင်းမှာ
မြေသားသည် မိုးရွာပါက ရွှံ့ဗွက်ဖြစ်ကာ ပျော့သွားတတ်ပြီး နေပူပါက ဖုန်ထကာ လေလွင့်တတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ မြေသားသာ ဖို့ထားပါက ရထားအလေးချိန်ကြောင့် သံလမ်းများ ကွေးညွတ်ကျွံဝင်သွားမည့်အပြင် ပေါင်းပင်များ တောထကာ ရထားလမ်းကို ပျက်ဆီးစေမည် ဖြစ်သည်။
ကွန်ကရစ် အပြည့်မလောင်းရခြင်းမှာ
ကွန်ကရစ်သည် အလွန်မာဆတ် (Rigid) သဖြင့် ရထားဖြတ်သန်းသည့် ပြင်းထန်သော တုန်ခါမှုဒဏ်ကြောင့် အချိန်တိုအတွင်း အက်ကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ ထို့ပြင် နွေရာသီတွင် အပူရှိန်ကြောင့် သံလမ်းများ ကျုံ့ဆန့်မှုကို ကွန်ကရစ်က လိုက်လျောညီထွေ မရှိသည့်အတွက် သံလမ်းများ ကောက်ကွေးကုန်နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ကွန်ကရစ်လမ်းသည် ပျ-က်စီးပါက လမ်းတစ်ခုလုံးကို ရိုက်ခွဲပြင်ရသဖြင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခ ကုန်ကျစရိတ် အလွန်ကြီးမားလှသည်။
သုံးသပ်ချက်
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အလွန်မြန်သော ကျည်ဆန်ရထား (High-Speed Bullet Train) လမ်းအချို့တွင် ကျောက်ခဲလွင့်စင်မှုမရှိစေရန် အထူးစီမံထားသည့် ကွန်ကရစ်ပြားစနစ် (Ballastless/Slab Track) ကို သုံးလေ့ရှိသော်လည်း၊ သာမန်ခရီးသည်တင်နှင့် ကုန်တင်ရထားလမ်း အများစုအတွက်မူ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး ရေရှည်ခံသည့် “ကျောက်ခဲခင်းခြင်းစနစ်” ကသာ အကောင်းဆုံးနှင့် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။