၁၉၈၈ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လကုန္ ခါနီးတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္က ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ အေနာက္ဘက္မုခ္တြင္ ႏိုင္ငံအေျခ အေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဟာေျပာရာ ျပည္သူအမ်ား စိတ္ဝင္စားစြာ တက္ ေရာက္ နားေထာင္ၾကသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေၾကာင္း အာ႐ုံျပဳမိရာက အာဇာ နည္ေန႔အေၾကာင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္းအေၾကာင္းတုိ႔ကို ဆက္စပ္သတိ ရစရာမ်ား စိတ္အာ႐ံုထဲမွာ ေပၚလာ သည္တို႔ကို အရင္ေျပာခ်င္ပါသည္။ ကြၽန္ေတာ္ကေလးဘဝ၊ ရန္ကုန္ ေရာက္ကတည္းက အာဇာနည္ေန႔ ေရာက္လွ်င္ အာဇာနည္ကုန္းသို႔ သြားၾကည့္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနအိမ္သို႔ သြားၾကည့္သည္။ ယခင္အာဇာနည္ ဗိမာန္တြင္ အစီအရီၿငိမ္သက္စြာ လဲေလ်ာင္းေနေသာ အာဇာနည္ ကိုးဦး၏ ဂူဗိမာန္မ်ားကို တစ္ဂူၿပီး တစ္ဂူ အစဥ္အတိုင္းၾကည့္ရင္း၊ ထိုးထားေသာ စာမ်ားကို လိုက္ဖတ္ ရင္း ရင္ထဲမွာ ဆို႔ဆို႔နင့္နင့္ ခံစားရ ၿမဲျဖစ္သည္။ ‘ဘုရင္ခံအမႈေဆာင္ ေကာင္စီ၏ ဒုတိယသဘာပတိ‘ဆို ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ရာအထူးအေခၚ အေဝၚကို မွတ္မိေနသည္။ အလယ္ မွာက ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ဂူဗိမာန္၊ ေဘး တစ္ဖက္တစ္ခ်က္မွာ ေနာက္သို႔ အနည္းငယ္ဆုတ္ထားေသာ ဝန္ႀကီး မ်ား၏ ဂူဗိမာန္သံုးလံုးစီ တစ္ဖက္စီ ရံလ်က္ရွိသည္။ ဦးအုန္းေမာင္ႏွင့္ ကိုေထြး၏ ဂူဗိမာန္ႏွစ္လံုးကအစြန္ ႏွစ္ဖက္မွာ ဝန္ႀကီးမ်ားဂူ၏ ေနာက္ သို႔ဆုတ္လ်က္တည္ရွိသည္။ ထိုအခင္းအက်င္းကို မ်က္စိထဲက မထြက္ပါ။
အာဇာနည္ကုန္းတြင္ ညဘက္ မွာလည္း စည္ကားသည္။ မီးမ်ားထိန္ လင္းေနၿပီး ပရိသတ္စည္ကားသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတုိ႔ အာဇာနည္ ႀကီးမ်ား အေၾကာင္းမွတ္တမ္း ႐ုပ္ရွင္ မ်ားျပသသည္။ ပရိသတ္မ်ားျပား သည့္အတြက္ လူကြဲသြားလွ်င္ အသံခ်ဲ႕စက္ျဖင့္ ေၾကညာေပးသည္။ ဘယ္သူက ဘယ္သူ႔ကို သခင္ျမအုတ္ ဂူေရွ႕မွာ ေစာင့္ေနပါတယ္။ ဦးအုန္း ေမာင္ အုတ္ဂူေရွ႕မွာ ေစာင့္ေနပါ တယ္စသည္ ျဖင့္ ဂူမ်ားကို ရည္ၫႊန္း ၿပီး ေၾကညာေပးေလ့ရွိသည္ကိုလည္း မွတ္မိေနပါသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ေနအိမ္ျပတိုက္မွာ ထင္ပါ၏။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ရာထူးဆိုင္း ဘုတ္ကေလးကို ခ်ိတ္ျပထားသည္။ ‘Chairman, Executive Council to the Governor of Burma’ဟူ၍ ေရးထားသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းဂူ ဗိမာန္မွစာသားက ထိုအသံုးအႏႈန္းအ တိုင္း ျမန္မာလိုေရးထားျခင္းျဖစ္သည္။
အာဇာနည္ေန႔ နီးတိုင္း အာဇာနည္ေန႔သီခ်င္းအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေရဒီယိုမွ ၾကားဆင္ရသည္။ ေဒၚစိန္ ပါတီ၏ ‘လြမ္းမေျပတဲ့ပန္းေခြ‘ သီခ်င္းမွ ‘ဂ်ဴဘလီဝယ္ လြမ္းမေျပ ႏိုင္ဘဲ ပန္းေခြမ်ားနဲ႔ အေလးျပဳၾက တယ္‘ဆိုေသာ စာသားကေလးကို ၾကားရေသာအခါ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔က်ဆံုးစ က လူႀကီးမ်ားႏွင့္အတူ ရန္ကုန္သို႔ လာေရာက္ၿပီး ဂ်ဴဗလီ ေဟာမွာ ခင္းက်င္းျပင္ဆင္ထားေသာ အာဇာ နည္မ်ား၏ ႐ုပ္ကလာပ္မ်ားကို ဂါရဝ ျပဳခဲ့ရသည့္ ကေလးဘဝကို ျပန္ သတိရသည္။ ေမလွၿမိဳင္၊ ကိုျမႀကီး၊ တင္တင္ျမစသည့္ အဆိုေတာ္မ်ား ၏ ေတးသီခ်င္းမ်ားမွသည္ ကိုဝင္းဦး ၏ ‘အာဇာနည္ေန႔ တေျမ့ေျမ့သတိ ရေန’ဆိုေသာ သီခ်င္းအထိ နား ေထာင္ရသည္။ ည ၈နာရီ သတင္း အၿပီးတြင္ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္း၏ မိန္႔ခြန္းမ်ား’ကို ႏွစ္စဥ္အသံလႊင့္ သည့္အတြက္ အၿမဲနားေထာင္ရ သည္။ ‘တက္ေထာင္ တယ္၊ ၾကြားတာ ၾကြားတာ၊ဟုတ္လား၊ ခင္ဗ်ားတိုက္ ခ်င္တိုက္ခ်င္၊ မတိုက္ခ်င္ မတိုက္ခ်င္ ဝင္တိုက္’ ဆိုေသာ စကားစဥ္ကေလး ေတြကအစ မွတ္မိေနသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔က်ဆံုးခါစက ႏိုင္ငံ ေတာ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏု မိန္႔ၾကားေသာ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို ေမတၱာရွိၾကတယ္ဆိုရင္’ ဆိုသည့္မိန္႔ခြန္းအပါအဝင္ ဦးႏု၏ မိန္႔ခြန္းစုစည္းထားေသာ’ျပည္ ေထာင္စုပန္းတိုင္’စာအုပ္ကို ကြၽန္ ေတာ္တကၠသိုလ္ဝင္တန္းမွာ သင္ရ သည္။ ထိုမိန္႔ခြန္းကို ဦးႏု၏ ေလယူ ေလသိမ္းမ်ိဳးျဖင့္ အသံထြက္ၿပီး ဖတ္ရင္းအာဇာနည္တစ္ဦးခ်င္း၏ ဂုဏ္ကိုအေလးအနက္ ဆင္ျခင္မိ သည္။ ထိုသို႔ဖတ္ရသည္ကို သေဘာ က်သည့္အတြက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ဖတ္ ရင္း စာက်က္ၿပီးသားျဖစ္သြားသည္။
‘အာဇာနည္ေန႔မ်ားႏွင့္ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္’အေၾကာင္းဆက္ၿပီး အေတြးမွ်င္ တန္းမိသည္။ ၁၉၆၂ခုႏွစ္၊ ေတာ္လွန္ ေရးေကာင္စီတက္လာၿပီး လမ္းစဥ္ ပါတီကာလတြင္လည္း ယခင္ကကဲ့ သို႔ပင္ အာဇာနည္ေန႔ကို ႏိုင္ငံေခါင္း ေဆာင္မ်ားက အေလးအျမတ္ျပဳၾက သည္။ ထိုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း ျပည္ပသို႔ ခရီးထြက္သျဖင့္ ဗိုလ္မွဴး ခ်ဳပ္ေအာင္ႀကီးကို ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီဥကၠ႒အျဖစ္ တရားဝင္ တာ ဝန္လႊဲခဲ့သည္။ အာဇာနည္ေန႔တြင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီဥကၠ႒ ဗိုလ္ မွဴးခ်ဳပ္ေအာင္ႀကီး တက္ေရာက္၍ ပန္းေခြခ်ၿပီး အေလးျပဳသည့္အေၾကာင္း သတင္းစာမ်ားတြင္ ၾကားရ၊ ဖတ္ရ သည္။ ေနာက္ႏွစ္မ်ားတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ႀကီး ေနဝင္းကိုယ္တိုင္ အာဇာနည္ေန႔ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္၍ ပန္း ေခြခ်အေလးျပဳၿပီး အာဇာနည္ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား၏ မိသားစုမ်ား ကို ႏႈတ္ဆက္ေျပာဆိုသည့္ သတင္း မ်ားလည္း ၾကားရဖတ္ရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီး အဆက္ဆက္ တက္ေရာက္ၿပီး ပန္းေခြခ်၍ ဂါရဝျပဳၾကသည္။
ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္းက ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအေၾကာင္း ေျပာရာ တြင္ ‘ဗုိလ္ခ်ဳပ္ကြာ၊ တကယ္ဆိုရင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဆာင္ဆန္းျဖစ္ရမွာ‘ဟု စိတ္မေကာင္းစြာ ေျပာဆိုေၾကာင္း ဖတ္လိုက္ရဖူးသည္။ ႏွစ္စဥ္ အာဇာ နည္ေန႔တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တုိ႔က်ဆံုးေသာ ၁ဝ နာရီ ၃၇ မိနစ္မွာ ဥၾသဆြဲသံမ်ား တစ္ႏိုင္ငံလံုး ညံေနသည္။ ကားမ်ား၊ လူမ်ား၊ လမ္းမွာဆံုလွ်င္ ခ်က္ခ်င္း ရပ္ေနၿပီး ဂါရဝျပဳၾကသည္။ ေရဒီယို မွလည္း ေၾကညာေပးသည္။
ကြၽန္ေတာ္က ျမန္မာစာဆရာ ျဖစ္သည့္အတြက္ ျမန္မာစာသင္ၾကား ေရးတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အေၾကာင္း ေရးေသာစာမ်ားႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုယ္ တိုင္ေရးေသာစာမ်ားကို အေလး အျမတ္ျပ႒ာန္းသင္ၾကားသည့္ အစဥ္ အလာကို နီးနီးကပ္ကပ္ေတြ႕ေန ရသည္။ မူလတန္းေက်ာင္းသား မ်ား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအေၾကာင္း ကဗ်ာသင္ရသည္။ ‘ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၃ ဟာ၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမြးေန႔ပါ’ဆိုေသာ ကဗ်ာရြတ္ဆိုသံ၊ ‘ျမန္မာျပည္သူ႔ အခ်စ္ပန္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဦးေအာင္ဆန္း’ ဟူေသာ ကဗ်ာရြတ္ဆိုသံမ်ားကို ၾကားရသည္။ ဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ ေတာ္မိႈင္း၏ ေလးခ်ိဳးႀကီးမ်ားထဲက ‘ေအာင္ပန္းၫို႕ရရွာတဲ့၊ ေအာင္ဆန္း တို႔ ေရႊလေရာင္အဘိုး‘ဟု အဆံုး သတ္ေသာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ အဘိုး ေရႊလေရာင္ဘြဲ႕ခံ ဦးမင္းေရာင္ ဘြဲ႕ေလးခ်ိဳးႀကီး၊ ‘အေခါင္မျမန္းရ ခင္က၊ ေအာင္ပန္းၫို႕ရရွာတဲ့ ေအာင္ဆန္းတုိ႔ ေသပံုႏွေျမာ’ဆိုေသာ အာဇာနည္ဗိမာန္ဘြဲ႕ေလးခ်ိဳးႀကီး တုိ႔ကို ေက်ာင္းမ်ား၊ တကၠသိုလ္မ်ား မွာ သင္ၾကားရသည္။ တကၠသိုလ္ ပထမႏွစ္ ျမန္မာစကားေျပ ေရြးခ်ယ္ ခ်က္မွာ ဆရာေမာင္ထင္၏ ‘ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ ေခါင္းေဆာင္အဂၤါ’ဆို ေသာ ေဆာင္းပါးပါသည္။ ေနာက္ လိုက္ငယ္သားမ်ားထက္ ပို၍ စြန္႔လႊတ္ၿပီး ေလွ်ာ့၍အခြင့္အေရး ယူေသာ ေခါင္းေဆာင္ပီသေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ဂုဏ္ကို ေဖာ္ထုတ္ထား ေသာ ေဆာင္းပါးျဖစ္သည္။ ဆရာ ေမာင္ထင္သည္ ျမဝတီမဂၢဇင္း တြင္ ထိုေဆာင္းပါးအပါအဝင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးခဲ့ရာ ထိုေဆာင္းပါးမ်ားကို စုစည္းၿပီး ‘ဗမာ့ ႏိုင္ငံေရး သုခမိန္ အမည္ျဖင့္ စာအုပ္ထုတ္ထားသည္။ တကၠသုိလ္ တြင္ ျမန္မာစာမဟာ ဝိဇၨာသင္တန္း သားမ်ား ထိုစာအုပ္ကိုလည္း ေလ့ လာရသည္။ ထိုေဆာင္းပါးမ်ားကို ကြၽန္ေတာ္လည္း အႀကိမ္ႀကိမ္ သင္ ၾကားပို႔ခ်ခြင့္ ရခဲ့ပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အေၾကာင္း ဆက္စပ္ေနသည့္ အခ်က္မ်ားကို ေနာက္ခံအျဖစ္ ေျပာျပၿပီး ဆရာေမာင္ထင္၏ စကား ေျပအေရးအသားေကာင္းပံုကို ေဖာ္ ထုတ္ျပရပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဝီလ်ံ ဆလင္းႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတို႔ ေတြ႕ဆံုသည့္အခန္းကို ဆလင္းက ေရးသားထားရာ ထိုအေၾကာင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေျပာျပေသာအခါ ေက်ာင္း သားမ်ား ပို၍စိတ္ဝင္စားၾကပါ သည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ ေရးသားေသာစာမ်ားကိုလည္း ျပ႒ာန္းစာမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းထား ပါသည္။ ပညာႏွင့္ပတ္သက္၍ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ေရးသားထားေသာစာကို ‘ပညာ ဆိုသည္မွာ’ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ထည့္သြင္း ျပ႒ာန္းပါသည္။ ‘ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္း၏ ပညာေရးအျမင္‘ဆိုေသာ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္တစ္ခုလည္း ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ထိုကာလတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အတၳဳပၸတၱိမ်ား လည္း မၾကာခဏ ထြက္ပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔က်ဆံုးၿပီးစက ထြက္လာ ေသာ အမ်ိဳးသားစာအုပ္တိုက္က ထုတ္ေဝေသာ စုေပါင္း ေရးသား သည့္ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အတၳဳပၸ တၱိ‘ကစ၍ ‘ငါတို႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဘာေတြ လုပ္ခဲ့သလဲ’၊ ‘ေအာင္ဆန္း၏ ေအာင္ သန္း၏ ေအာင္ဆန္း’၊ ‘ေမ့ေပ်ာက္၍ မရေသာ ေအာင္ဆန္း’၊ ‘ေအာင္ဆန္း ဦးတုိ႔ အေဖ’၊ ‘ဗမာ့ႏိုင္ငံေရး သုခမိန္’ စသည့္စာအုပ္မ်ားျဖစ္သည္။ ဆရာ ဒဂုန္တာရာ၏ ‘ေအာင္ဆန္း သို႔မဟုတ္ အ႐ိုင္း‘ႏွင့္ ‘ဦးေအာင္ ဆန္း၏ ေနာက္ဆံုးေန႔’ ေဆာင္းပါး မ်ားကိုအမ်ားႏွစ္သက္ၾကသည္။ ဆရာေဇာ္ဂ်ီ ‘ေျပာလိုက္ပါဘိေဟာ ပါဘိ’ ကဗ်ာကိုလည္း အမ်ားႏွစ္သက္ ၾကသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အေၾကာင္း အေတြးဆက္ရင္း ၿပံဳးစရာ ျဖစ္ရပ္ကေလးတစ္ခုကို လည္း သတိရပါသည္။ တ႐ုတ္ျမန္မာ အေရးအခင္းျဖစ္သည့္ ကာလတုန္း က တ႐ုတ္လူမ်ိဳးတို႔၏ အိမ္မ်ား၊ ပစၥည္းမ်ားကို လိုက္လံဖ်က္ဆီးသည့္ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕၊ တုတ္ေတြဓားေတြႏွင့္ တစ္ လမ္းဝင္တစ္လမ္းထြြက္လုပ္ေန စဥ္ ကြၽန္ေတာ္အပါအဝင္ အမ်ား စုမွာ အိမ္တံခါးပိတ္ၿပီး ထိတ္ထိတ္ လန္႔လန္႔ေနရသည္။ ထိုလူစုက ေၾကြးေၾကာ္သံတစ္ခုကိုေၾကြးေၾကာ္သည္။ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုမထိနဲ႔ မီးပြင့္သြားမယ္’ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ သံုးေလးႀကိမ္ ေၾကြး ေၾကာ္ၿပီးေတာ့ တစ္ေယာက္က ရွင္း လင္းခ်က္ထုတ္သည္။ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဆို တာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ေျပာတာကြ’တဲ့။ ၾကားရသူမ်ားမွာ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခ်င္းမွားမွာစိုးလုိ႔ ထင္ပါရဲ႕’ ဟု ေျပာရင္း အထိတ္တလန္႔ျဖစ္ေန သည့္ၾကားမွပင္ ၿပံဳးရပါေသးသည္။
အစျပန္ေကာက္ရလွ်င္ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေဟာေျပာပြဲ မ်ား ေပၚလာေတာ့ ျပည္သူအမ်ား က အားထားၾကသည္။ ႏိုင္ငံကို ေကာင္းရာေကာင္းေၾကာင္း ေဆာင္ ရြက္ေပးမည့္သူအျဖစ္ ယံုၾကည္ေမွ်ာ္ လင့္ၾကသည္။ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္သမီး‘ဟူ ေသာ ဝိေသသတစ္ခုတည္းႏွင့္ပင္ ျပည္သူလူထုက ေမတၱာထားၾကသည္။ ဆရာႀကီးတစ္ဦးေျပာသည့္ စကား ကို အမွတ္ထင္ထင္ ျဖစ္ေနမိသည္။ “ေဒၚစုဟာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သမီးဆိုေတာ့ ႐ိုး႐ိုးကေလး စဥ္းစားၾကည့္ရင္ အနည္းဆံုး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕စိတ္ဓာတ္ တစ္ဝက္ေတာ့ သူ႔မွာရွိမွာပါ။ ဒီစိတ္ ဓာတ္နဲ႔တင္ တိုင္းျပည္ ေကာင္း ေအာင္ တကယ္လုပ္မယ့္သူဆိုတာ ယံုၾကည္တယ္“ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။
ေမာင္ခင္မင္(ဓႏုုျဖဴ)