Cyber လုံၿခံဳေရးကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘယ္ေလာက္ အေလးထားသလဲ

Cyber လုံၿခံဳေရးကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘယ္ေလာက္ အေလးထားသလဲ
February 9, 2017 Asian Fame

1:59 pm
Cyber လုံၿခံဳေရးကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘယ္ေလာက္ အေလးထားသလဲ

cybersecurityသတင္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ နည္း ပညာေခတ္ ဟုဆုိေသာ ယေန႔ေခတ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား မ်ားလည္း နည္းပညာ၏ အက်ိဳး ေက်းဇူး မ်ားကုိ ခံစား၍ အင္တာ နက္သုံးစြဲမႈ မ်ားျပားလာေနသည္။ အင္တာ နက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားမွ တစ္ဆင့္ သတင္းအ ခ်က္အလက္ မ်ားကုိမွ်ေဝၾကသည္၊ ဖလွယ္ ၾကသည္။ Facebook၊ Twitter  စသည့္ လူ မႈကြန္ရက္ မီဒီယာမ်ားကုိ အသုံးျပဳမႈ မ်ား ျပားလာသည္။

ထုိကဲ့သုိ႔ သတင္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ မုိဘုိင္း နည္းပညာမ်ားကုိ အသုံးခ်လာသူ မ်ားထဲတြင္ ျပည္သူလူထု အျပင္ ျပည္သူ႔ဝန္ ထမ္းမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ရဲ၊ တပ္မေတာ္၊ ႐ုံးဝန္ထမ္း စသျဖင့္ ပါဝင္ၾကသည္။ Mobile  နည္းပညာသည္ ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ တြင္ အသံုးျပဳသည့္ User မ်ား၏ လိုအပ္ ခ်က္မ်ား အေပၚမူတည္၍ ယခင္ႏွစ္မ်ား ထက္ နည္းပညာပိုင္း ဆိုင္ရာမ်ား ပိုမို တိုး တက္လာခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထို ကဲ့သို႔ Mobile Phone မ်ားကို အသံုးျပဳမႈ မ်ားျပားလာသည္ ႏွင့္အမွ် Cyber Crime  ဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မ်ားလည္း ပုိမုိမ်ား ျပားလာသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ ပြားခဲ့ေသာ တရား လႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနဦးကုိနီ ေသနတ္ျဖင့္ လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ခံရမႈတြင္ တရားခံျဖစ္သူ ၾကည္လင္း၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ ထြက္ဆုိခ်က္မ်ား အင္တာနက္ လူမႈကြန္ ရက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည္။ အဆုိပါ ျဖစ္ရပ္သည္ Viber Application  ကုိ Hacking လုပ္၍ ရယူသြားသည္ဟု ဆုိေသာ္လည္း အုိင္တီ ပညာရွင္ မ်ားကမႈ မျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း သုံး သပ္မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္ အဆုိ ပါကိစၥတြင္ ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚလြင္ေန သည္မွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား အေနျဖင့္ ကုိယ္ ပုိင္ဆာဗာ မဟုတ္ဘဲ တစ္ဆင့္ခံ Mobile Application  မ်ားကုိသုံး၍ လုံၿခံဳေရး ဆုိင္ ရာ စာရြက္ စာတမ္းမ်ား ေပးပို႔လ်က္ ရွိေန သည္ဆုိသည့္ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ အ မွန္စင္စင္တြင္ ထုိကဲ့သုိ႔ ေပးပို႔ေနမႈမ်ား သည္ အလြန္လုံၿခံဳမႈ ကင္းမဲ့ေသာ အေန အထားျဖစ္ၿပီး လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ မ်ား အမ်ား အျပား ေပါက္ၾကားေစႏုိင္သည္။ အခန္႔မ သင့္လွ်င္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ လုံၿခံဳေရးကုိပင္ ထိခုိက္ေစႏုိင္သည့္ အေနအထား ရွိသည္။

”အစုိးရနဲ ႔ဆုိင္တဲ့ဌာနေတြ အေနနဲ႔ အ ခ်က္အလက္ေတြ ပုိ႔တဲ့အခါ သူတုိ႔ရဲ႕ ထိန္း ခ်ဳပ္မႈရွိတဲ့ ဆာဗာေတြကုိ သုံးၿပီး ပုိ႔သင့္ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာမွာ ေတာင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြက သူတုိ႔ကိုယ္ပုိင္ အဖြဲ႕အ စည္းေတြရဲ႕ Email ေတြကုိ သုံးၿပီး ပုိ႔ၾက တယ္။ အဲ့ဒီအပုိင္းမွာ အရမ္းလုိတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔ အခ်က္အ လက္မွ်ေဝတဲ့အခါ လြယ္ကူတဲ့ ပလက္ ေဖာင္းေတြကုိပဲ သုံးၿပီး ပုိ႔ေနၾကေတာ့ အ ခ်က္အလက္ လုံၿခံဳမႈက စုိးရိမ္စရာပါ”ဟု Myanmar ICT for Development Organization (MIDO) မွ မထုိက္ထုိက္ ေအာင္က ေျပာသည္။
သတင္းအခ်က္အလက္ လုံၿခံဳေရး ဆုိင္ရာကိစၥမ်ားတြင္ အေရးႀကီးေသာ အ ခ်က္အလက္မ်ားေပါက္ၾကားႏုိင္ျခင္းသည္
နည္းပညာအရ ျဖစ္ႏုိင္ေသာ္လည္း ျမန္ မာႏုိင္ငံရွိ သတင္း အခ်က္အလက္ ေပါက္ ၾကားမႈမ်ား၏ အမ်ားစုမွာ လူလုပ္အမွား မ်ားေၾကာင့္ ေပါက္ၾကားျခင္းႏွင့္ မိမိတုိ႔ သုံးစြဲေနေသာ Software  မ်ားအေၾကာင္း ေကာင္းစြာ မသိရွိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ ေၾကာင္း နည္းပညာကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက သုံးသပ္သည္။

”ဝန္ထမ္းေတြက ဆုိင္မွာ သြားၿပီး အ ေကာင့္ေဖာက္တာေတြ ဘာေတြလည္း ရွိ ေတာ့ ဒီအေကာင့္ေတြက ပြားလုိ႔ရတဲ့ အခါ က်ေတာ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ဖ လွယ္ၾကတဲ့အခါ ပြားထားတဲ့ Device ဆီ လည္းေရာက္တာေပါ့။  Hack တဲ့ သေဘာ ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါက ဆုိင္ေတြက က်င့္ဝတ္ မရွိတာပါ။ facebook တုိ႔ gmail တုိ႔ဆုိတာလည္း အတူတူပဲ၊ ကြန္ပ်ဴတာ မွာ ဝင္ေနလုိ႔ရတယ္၊ ဖုန္း ေတြမွာ ဝင္ေနလုိ႔လည္း ရတယ္ဆုိ ေတာ့ အဲဒါကုိ မူလ ပုိင္ရွင္က လည္း ၿပီးၿပီးေရာ ဆုိၿပီး ကုိယ့္ရဲ႕ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ လုံၿခံဳေရးကုိ နားမလည္တာေတြ လည္း ပါတယ္ေပါ့။ နည္းပညာ အားနည္း ခ်က္ေၾကာင့္ မဟုတ္ ဘဲ လူေတြရဲ႕ အား နည္းခ်က္ ေၾကာင့္ ေပါ့ေနာ္။ ဒါေတြ ကုိ ဌာနတြင္း ဆုိင္ရာ ပဲျဖစ္ ျဖစ္ Cyber Security ပဲ ျဖစ္ျဖစ္သင္တန္း ေလးေတြ ေပးသင့္တယ္ ထင္ပါတယ္”ဟု National Cyber Security & Forensics Solutions Co., Ltd ၏ ဒါ႐ုိက္တာျဖစ္သူ ဦးထြန္း ပုိင္စုိး ကေျပာသည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ သတင္း အခ်က္အလက္ ေခတ္ႀကီးထဲတြင္ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံ၊ အဖြဲ႕အ စည္း တစ္ခု၏ လံုၿခံဳမႈသည္ အဆုိပါ ႏုိင္ငံ ႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ကြန္ပ်ဴတာ စနစ္မ်ား မည္မွ် လုံၿခံဳသည္ ဟူေသာ အခ်က္ေပၚ တြင္ မ်ားစြာ မူတည္ေနသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မိမိတုိ႔ကုိယ္တုိင္ မွားမိေသာ အမွားမ်ား အျပင္ ဆိုက္ဘာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကုိ ခုခံ ကာကြယ္ရန္ ကြန္ပ်ဴတာ စနစ္ကို လံုၿခံဳေစ ရန္ အထူး ဂ႐ုစုိက္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထုိသုိ႔ ျဖစ္ရန္ အတြက္မွာမူ ကြန္ပ်ဴတာစနစ္ တစ္ ခုလံုးရွိ Hardware, Software, Netware မ်ားအပါအဝင္ အဖြဲ႕အစည္း၏ ဆက္သြယ္ ေရးစနစ္၊ စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္ပံု စေသာ အ လႊာမ်ား အခ်ိဳးညီညီ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ ရန္ လုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ”တုိ႔အဖြဲ႕က ေတာ့  အားလံုး  Manual ပဲေဟ့” ဆုိေသာ ႏုိင္ငံႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းအတြက္မူ မေျပာ တတ္ေပ။ နည္းပညာ သုံးမည္ ဆုိပါက အ ထက္ပါ အခ်က္မ်ား လုိအပ္ေပသည္။

ထုိ႔အျပင္ အစုိးရဌာန အဖြဲ႕အစည္း မ်ားအေနျဖင့္ ဝန္ထမ္းမ်ားကုိ ၄င္းတုိ႔သုံး စြဲေနေသာ Software မ်ား၊ Application  မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္းစြာ သိရန္ႏွင့္ လုံၿခံဳေရး က်ိဳးေပါက္ေစေသာ Software မ်ား အသုံးျပဳျခင္းကုိ ဌာနအႀကီးအကဲ မ်ား ကုိယ္တုိင္က နားလည္၍ ဆင္ျခင္သင့္ ေၾကာင္း နည္းပညာ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ေထာက္ျပသည္။ ဥပမာ  Viber ဆုိပါက ဂ်ပန္နည္းပညာ ကုမၸဏီက ပုိင္ဆုိင္ေသာ္ လည္း Viber ၏ Data Center သည္ အစၥေရးႏုိင္ငံ မွျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံ ေရးဆုိင္ရာ အသုံးခ်မႈမ်ား မရွိသည့္တုိင္ ဂ႐ုျပဳသင့္သည္။ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ခန္႔က စၿပီး ကမၻာတစ္လႊား အစိုးရ ေအဂ်င္စီမ်ားႏွင့္ Google အပါအဝင္ နည္းပညာ ေကာ္ပိုေရး ရွင္းႀကီးမ်ား၏ ကြန္ပ်ဴတာ စနစ္မ်ား မၾကာ ခဏ ေဖာက္ထြင္း တိုက္ခိုက္ခံေနရသည္။ ထုိ႔အျပင္ မွတ္မိဦးမည္ ဆုိပါက အေမရိ ကန္ အမ်ိဳးသား လုံၿခံဳေရး ေအဂ်င္စီ(NSA) အစီအစဥ္ မ်ားကုိ ဖြင့္ခ်ခဲ့ေသာ အက္(ဒ္) ဝပ္စႏုိးဒင္၏ အဆုိအရ နည္းပညာေကာ္ပုိ ေရးရွင္းႀကီးမ်ားသည္ အေမရိကန္ အစုိးရ ႏွင့္ပူးေပါင္းမႈ ရွိၿပီး ကမၻာတစ္လြားရွိ အစုိးရ မ်ား၏ အခ်က္အလက္မ်ား အျပင္ အေမရိ ကန္ျပည္သူမ်ား၏ အခ်က္အလက္ မ်ားကုိ ရယူခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ Viber ႏွင့္ facebook တုိ႔၏ Chat Box မ်ားမွ တစ္ဆင့္႐ုံးစာ ေလးေလာက္ကုိ မွ်ေဝ ေသာ အေနအထားသည္ အေရးမႀကီး ႏုိင္ေသာ္လည္း ႏုိင္ငံေတာ္ လုံၿခံဳေရး ဆုိင္ရာကိစၥ မ်ားကုိ ကုိယ္ပုိင္ ဆာဗာမထား ဘဲ အျခားဆာဗာ မ်ားကုိ မွီခုိေနရျခင္းသည္ မျဖစ္သင့္ဟု ေဝဖန္မႈ မ်ားလည္း ရွိသည္။

နည္းပညာ ကြၽမ္းက်င္သူ တစ္ဦးျဖစ္သူ  ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္ စားလွယ္ ဦးေနဘုန္းလတ္ ကမူ ”တကယ္ တမ္းေတာ့ အခ်က္အလက္ေတြ ပုိ႔ရင္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ လ်ိဳ႕ဝွက္ လမ္းေၾကာင္းက ေန ပုိ႔ရမယ္။ သူမ်ား ဆာဗာက သြားပုိ႔တယ္ ဆိုတာ ဟုတ္ကုိ မဟုတ္တာ။ လွ်ိဳ႕ဝွက္ဆုိၿပီး ေတာ့ facebook သုံးေနတယ္၊ viber သုံး ေနတယ္ ဆုိကတည္းက အဲဒါ လွ်ိဳ႕ဝွက္မ ဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ခုလက္ရွိ အေျခအေနက ေတာ့ နည္းပညာ အဆင့္အတန္းျမင့္ တဲ့ေနရာကုိ မသြားႏုိင္ေသးတဲ့ အ ေျခအေနမွာ သြားေနတယ္ လုိ႔ ထင္ပါ တယ္။ ႏုိင္ငံ ေတာ္ အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ဆီ တုိင္လုိ႔ရပါတယ္ ဆုိတဲ့ Email လိပ္စာက Gmail ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါ ေတြက မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ မျဖစ္ သင့္ဘူး ဆုိတာလည္း သိၿပီးေတာ့ ျပင္သင့္ တယ္လုိ႔လည္း ထင္ပါတယ္။ ဒီထက္ပုိအ ဆင့္ျမင့္တာကုိ သုံးဖုိ႔က အစီအစဥ္လည္း ထားရွိရမယ္။ သတင္း အခ်က္အလက္ လုံ ၿခံဳေရးအတြက္ နည္းလမ္း မွားေနတာကုိ ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္ကာလ က်ရင္ ေတာ့ ရပ္ပစ္မယ္ ဆုိတာမ်ိဳးဆုိ ရင္ ေကာင္းပါတယ္။ ခုက တစ္ႏုိင္ငံ လုံးအတုိင္းအတာ နဲ႔ ကုိဒီလုိျဖစ္ေနတာ။ ဒစ္ဂ်စ္ တယ္ လုံၿခံဳေရးမွာက Hacker  ေတြ က ေတာ္လြန္း လုိ႔ဆုိတာ ထက္ ကုိယ့္ရဲ႕ ေပါ့ဆမႈ ေၾကာင့္ အခုိးခံရတာ က မ်ားပါတယ္။

နည္းပညာတစ္ ခုကုိ သုံးမယ္ဆုိ ရင္ ရဲဌာနက ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ ပုဂၢိဳလ္ ေတြ၊ ဝန္ႀကီး ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ နည္းပညာနဲ႔ ပတ္ သက္တဲ့ အေၾကာင္း အရာေတြကုိ  ေသခ်ာ နားလည္ ေအာင္ ေလ့လာသင့္ပါတယ္။ ကုိယ္က အ ေရးႀကီးတဲ့ တာဝန္ေတြ ထမ္းေဆာင္ ေနၿပီး နည္းပညာ အေၾကာင္း ဒစ္ဂ်စ္တယ္ လုံၿခံဳေရး အေၾကာင္း ေသခ်ာမသိဘူး ဆုိရင္ Hack ခံရတာတုိ႔ ဘာတုိ႔၊ အခ်က္ အလက္ ေတြ ေပါက္ထြက္တာေတြ ျဖစ္ေနမွာပဲ။ နည္းပညာ သုံးတဲ့ အခါမွာ မျဖစ္မေနသုံးရ မွာပဲ ဆုိေတာ့ အဲဒါကုိေတာ့ မျဖစ္မေနျဖည့္ ဖုိ႔ လုိတယ္”ဟု သုံးသပ္သည္။

အဖြဲ႕အစည္း၊ ဌာနမ်ား အတြင္းမွာ Cyber Security  ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ မ်ားကိုလည္း အခါ အားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေပးျခင္း၊ စစ္ေဆး ေရးအဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕၍ စစ္ေဆးျခင္း၊ ေတြ႕ရွိ ခ်က္ မ်ားကို အစီရင္ခံျခင္း စသည့္ လုပ္ငန္း စဥ္မ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ေဆာင္ရြက္မွ Cyber Crime မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ မည္ျဖစ္သည္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ ကြန္ပ်ဴ တာႏွင့္ ကြန္ရက္စနစ္ တို႔ကို အသံုးျပဳ၍ Cyber Crime မ်ား ျပဳလုပ္ေနၾကသလို၊ Smart Phone  မ်ားကိုလည္း ကုမၸဏီ အသီး သီးမွ သူ႕ထက္ငါ အၿပိဳင္အဆိုင္ ထုတ္လုပ္ ေနၾကၿပီး ကမၻာႏွင့္ အဝွမ္း လူတိုင္းနီးပါး Andriod OS  စနစ္သံုး Smart Phone၊ Apple မွ ထုတ္ေသာ iDevices မ်ား ၊ Microsoft မွ ထုတ္ေသာ Windows  စနစ္ အေျချပဳ ဖုန္းမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးေနၾကၿပီး အသံုးျပဳေနၾကကာ မိမိတို႔၏ အခ်က္အလက္ မ်ားကို ထို Electronic Device မ်ားထဲတြင္ သိမ္းဆည္း ထားၾကသည္။ ကြန္ပ်ဴတာမွ အခ်က္အလက္ ေပါက္ၾကားမႈ ထက္ဖုန္း မ်ားမွ မ်ားျပားလာၿပီး Cyber Crime ကဲ့သို႔ ျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ ဖုန္းမ်ားမွ အေျခခံ၍ Mobile Base Social Engineering  (ဖုန္းအေျချပဳ လူမႈအင္ဂ်င္ နီယာ) နည္းျဖင့္ ျဖစ္ပြား လာသည္ကို ေန႔ စဥ္ေတြ႕ျမင္ၾက ရမည္ ျဖစ္သည္။

အင္တာနက္ေခတ္ ကမၻာႀကီးတြင္ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူမ်ားသည္ သတင္း အခ်က္အလက္ ေခတ္၏ ဆိုးက်ဳိး၊ ေကာင္း က်ိဳးမ်ားကို ခံစားၾကရေပသည္။ အရာရာ သည္ နိယာမ အရ ထိုသို႔ ဒြန္တြဲ ေနေပလိမ့္ မည္။ တ႐ုတ္စကားပံု တစ္ခု၏ အဆုိအရ  ‘ျပတင္း တံခါးေပါက္မ်ားကို အိမ္မွာဖြင့္ ထားပါက ေလေကာင္း ေလသန္႔မ်ားလည္း ရရွိမွာျဖစ္သလို အမိႈက္မ်ား၊ ဖုန္မ်ားလည္း ဝင္လာမွာျဖစ္တယ္။ ေလေကာင္း ေလသန္႔ မရခ်င္ပါက တံခါးကိုသာ ပိတ္ထား လိုက္ၿပီး အေမွာင္ခ် ေနလိုက္ေပါ့’ ဟူ၍ပင္ ေျပာရ မည္ျဖစ္သည္။

၂၁ ရာစု Information Warfare သည္ ကြပ္ကဲမႈႏွင့္ ႀကီးၾကပ္မႈ စစ္ဆင္ေရး (C2W)၊ ေထာက္လွမ္းမႈ အေျချပဳ စစ္ဆင္ ေရး(IBW)၊ အီလက္ထေရာနစ္ စစ္ဆင္ေရး (EW)၊ စိတ္ဓာတ္ စစ္ဆင္ေရး (PSYW)၊ ဟက္ကာ စစ္ဆင္ေရး (Hacker Warfare)၊ စီးပြားေရး ဆိုင္ရာ သတင္း စစ္ဆင္ေရး (EIW) ႏွင့္ Cyber Warfare ( ဆိုက္ဘာ စစ္ဆင္ေရး) စသျဖင့္ ပံုစံ(၇) မ်ိဳးျဖင့္ အ ၿပိဳင္အဆိုင္ ေနရာယူ ထားၾကသည္ကို ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ သတင္းျပန္ၾကား စီးဆင္းမႈ သုိ႔မဟုတ္ သတင္း စစ္ဆင္မႈမွာ တိုးတက္လာၿပီး အင္တာနက္ကို လူမႈကြန္ ရက္မ်ားတြင္ တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳမႈႏွင့္ အတူ တိုးတက္လာသည္ကိုလည္း ေတြ႕ ရမည္ျဖစ္သည္။ Cyber Warfare (ဆိုက္ ဘာစစ္ဆင္မႈ) သည္ ကြန္ပ်ဴတာႏွင့္ ကြန္ ရက္ အတြင္းသို႕ ဝင္ေရာက္ ထိုးေဖာက္၍ မွားယြင္းေသာ အခ်က္အလက္မ်ား ထည့္ သြင္းျခင္း၊ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ခုိး ယူျခင္း၊ ရရွိသည့္ သတင္း အခ်က္အလက္ အေပၚ အက်ိဳးအျမတ္ (Benefit) ရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း တုိ႔ပင္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံကဲ့သုိ႔ နည္းပညာ ဖြံ႔ျဖိဳးတုိးတက္မႈ ေရစီးတြင္ ႐ုတ္တရက္ ေမ်ာပါရေသာ ႏုိင္ငံတစ္ခု အေနျဖင့္ နည္းပညာ အသုံးခ် မႈအပုိင္းတြင္ မ်ားစြာ လုိအပ္ခ်က္မ်ားရွိေန ဦးမည္မွာ ေသခ်ာေသာ္လည္း ယခုခ်ိန္မွ စတင္၍ အထူး ဂ႐ုစုိက္ျပင္ဆင္ သင့္ၿပီး မသိမႈမ်ားထဲတြင္ ဆက္လက္ေမ်ာပါေန ရန္ မသင့္ေတာ့ေပ။

မွဴးအိမ္ေဇာ္

Comments (0)

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*