စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈ

စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈ
December 13, 2016 Asian Fame

4:21 am
စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈ

kmn

မၾကာေသးမီက ကြၽန္ေတာ္ဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားရဲ႕ စီး ပြားေရးလြတ္လပ္မႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အ ေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုကို ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ သြားေရာက္ တက္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ တကယ္ ေတာ့ စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရကို ယဥ္ပါးေနေပမယ့္၊ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးမႈ ေတြေတာ့ အရင္က မလုပ္ခဲ့ဖူးပါ ဘူး။ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ႏိုင္ငံ ၁၅၆ ႏိုင္ငံနဲ႔ ေဟာင္ေကာင္တို႔ကို စာရင္းေတြ ေကာက္၊ သုေတသနစစ္ တမ္းေတြလုပ္ၿပီး ျပဳစုထားတဲ့ ကမၻာ့စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္အ ၫႊန္းကိန္းဆိုတာ ၾကားေတာင္မ ၾကားဖူးခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီ အၫႊန္းကိန္း အရလည္း ကိုယ့္ႏိုင္ငံက ေအာက္ ဆံုးတစ္ေနရာမွာ မထင္မရွား ပါ ေနေလေတာ့ ဒီအေၾကာင္းအရာနဲ႔ စိမ္းေနတာလည္း သိပ္ၿပီးမဆန္းလွဘူးလို႔ ေျပာရမွာပါ။

၁၉၉၆ ခုႏွစ္တုန္းက Jame Gwartney နဲ႔ အျခားပညာရွင္ေတြ ဖြင့္ဆိုခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈ (Economic Freedom) ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကို ၾကည့္ရတာ စိတ္ဝင္ စားစရာ ေတြ႕ရပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္စီမွာ စီးပြားေရးလြတ္လပ္ခြင့္ရွိတယ္။ အတင္းအက်ပ္ျပဳ၊ လိမ္ညာ၊ ခိုးဝွက္တာေတြေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ရလာတဲ့ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကို တျခားသူေတြက ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အတင္းအက်ပ္ ဝင္ေရာက္ရ ယူမႈကေန ကာကြယ္တားဆီးထား တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ပိုင္ဆိုင္မႈကို တျခား သူေတြရဲ႕အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္ ျခင္း မျပဳသမွ် လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အသံုးျပဳႏိုင္တယ္။ ဖလွယ္ႏိုင္တယ္။ ေပးႏိုင္တယ္၊ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈ ၫႊန္းကိန္းဟာ မွန္မွန္ ကန္ကန္ ရရွိထားတဲ့ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြ ကို ဘယ္ေလာက္ ကာကြယ္ေစာင့္ ေရွာက္ေပးထားသလဲ၊ လူတစ္ဦးခ်င္း၊ လုပ္ငန္းတစ္ခုခ်င္းဟာ မိမိ ရဲ႕ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ဘယ္ ေလာက္အေပးအယူ အေရာင္းအ ဝယ္ လုပ္ႏိုင္သလဲဆိုတာကို တိုင္းတာပါသတဲ့။

တိုင္းတာပံု၊ တိုင္းတာနည္းက ေတာ့ (၁) အစိုးရရဲ႕ အရြယ္အစား နဲ႔ အခြန္အေကာက္၊ (၂) ပုဂၢလိက ပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ၊ (၃) ခိုင္မာတဲ့ ေငြေၾကး၊ (၄) ကုန္ သြယ္မႈ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ အခြန္အခေတြ၊ (၅) စီးပြားေရးလုပ္ ငန္းေတြ၊ လုပ္သားနဲ႔ အရင္းအႏွီး ေစ်းကြက္ေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စည္း မ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ခိုင္မာတဲ့ ေငြေၾကးလို႔ဆိုရာမွာ ေငြ ေၾကးတိုးတက္မႈ၊ ေငြေဖာင္းပြမႈ၊ လြတ္လပ္စြာ ႏိုင္ငံျခားေငြစာရင္း ဖြင့္လွစ္ခြင့္ရရွိမႈတို႔ကို ထည့္တြက္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ေလ့လာခ်က္အရဆို ရင္ ၁၉၈ဝ ျပည့္ႏွစ္ေလာက္တုန္းက ဆယ္မွတ္ေပးရင္ ငါးမွတ္သာသာ ေလာက္ရတဲ့ အဆင့္ကေန ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္မွာ ခုနစ္မွတ္နီးပါး ရလာပါတယ္။

သုေတသီေတြရဲ႕ အဆိုအရဆို ရင္ေတာ့ စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈဆိုတာ တကယ္ကို အေျခခံအခြင့္ အေရးတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈမရွိရင္ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ျပည္ သူ႕လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ မရႏိုင္ပါဘူး။ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈဆိုေတာ့ စီး ပြားေရးတိုးတက္မႈနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ လည္း အေရးပါတယ္။ က်ယ္ျပန္႔ တဲ့ လူသားဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအားလံုး အက်ံဳး ဝင္တဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေတြအတြက္လည္း စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈဟာ ႀကိဳတင္လိုအပ္တဲ့ အခြင့္အေရးတစ္ခုျဖစ္ တယ္။စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈျမင့္လာရင္ တစ္ဦးက်ဝင္ေငြ ျမင့္မားတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏွင့္ ဆူႀကံဳနိမ့္ျမင့္ ကြာဟမႈေတြ နည္းပါးမယ္။ စီးပြား ေရးလြတ္လပ္မႈဟာ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈ ေတြ၊ ဒီမိုကေရစီေတြနဲ႔လည္းဆက္ စပ္ေနတယ္။ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အ ေရးေတြနဲ႔လည္း ဆက္စပ္ေနတယ္။ စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈရွိရင္ အက်င့္ ပ်က္မႈေတြ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈ ေတြ ေလ်ာ့ပါးေစမယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ ဘဝကို ပိုမိုေက်နပ္ေစမယ္။ ေမွ်ာ္ မွန္းသက္တမ္းတိုးလာမယ္။ စာတတ္ေျမာက္ႏႈန္း ျမင့္မားမယ္။

၁၉၇ဝ ျပည့္ႏွစ္ေလာက္ကေန ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ေတာင္အာဖ ရိကတို႔၊ ခ်ီလီတို႔မွာ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈ သိသိသာသာ တိုးျမင့္ လာတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီႏိုင္ငံ ေတြရဲ႕ တစ္ဦးက်ဝင္ေငြကလည္း သိသိသာသာ တက္လာတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ စင္ကာပူတို႔ဆို လည္းအဲဒီအတိုင္း။ ယုတ္စြအဆံုး အာဖရိက ဆဟာရေဒသခြဲမွာေတာင္ တိုးတက္မႈေတြကို ေတြ႕ရတယ္။ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ကမၻာ့စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ ခံစာအရ ေဟာင္ေကာင္နဲ႔ စင္ကာ ပူဟာ ထိပ္ဆံုးမွာေရာက္ေနၿပီး သူ႕ ေနာက္က နယူးဇီလန္၊ ဆြစ္ဇာ လန္တို႔လိုက္ၾကတယ္။ အေမရိကန္ က နံပါတ္ ၁၆၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ၁၁၃ ခ်ိတ္တယ္။ ၁၅၉ ႏိုင္ငံအ နက္ ျမန္မာက ၁၄၈မွာ ခ်ိတ္ေတာ့ ေနာက္မွာ ၁၁ ႏိုင္ငံ က်န္ေနေသး တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေဆြးေႏြးခြင့္ရေတာ့ ဒီအၫႊန္းကိန္းေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ နဲ႔ မသက္ဆိုင္သလို ဖြံ႕ၿဖိဳးတဲ့ႏိုင္ငံ ေတြနဲ႔သာ သက္ဆိုင္သလို ျဖစ္ေန ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ)

Comments (0)

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*