အသိဥာဏ္ပစၥည္းမူပုိင္ခြင့္ (Intellectual Property) ေရးရာ ကြၽမ္းက်င္သူ ဦးမင္းေတဇညြန္႔တင္ ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံျခင္း

အသိဥာဏ္ပစၥည္းမူပုိင္ခြင့္ (Intellectual Property) ေရးရာ ကြၽမ္းက်င္သူ ဦးမင္းေတဇညြန္႔တင္ ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံျခင္း
August 26, 2016 Asian Fame

12:41 pm
အသိဥာဏ္ပစၥည္းမူပုိင္ခြင့္ (Intellectual Property) ေရးရာ ကြၽမ္းက်င္သူ ဦးမင္းေတဇညြန္႔တင္ ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံျခင္း
In Articles

 ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီးပြားေရးမူဝါဒေတြထဲက  ၁၁ ခ်က္ေျမာက္အခ်က္မွာ အသိဥာဏ္ပစၥည္းပုိင္ဆုိင္မႈအတြက္ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစမယ့္အရာေတြ လုပ္ေဆာင္ သြားမယ္ ဆုိတာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ လူသားေတြရဲ႕ တီထြင္ဖန္တီးမႈ အသိဥာဏ္ပစၥည္းေတြဆုိတာ ဘာေတြျဖစ္ႏုိင္ပါမလဲ။ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံမွာ စာေပနဲ႔ အႏုပညာ၊ ကုန္အမွတ္ တံဆိပ္၊ တီထြင္ဖန္တီးမႈ၊ ဒီဇုိင္းေတြစတဲ့ အသိဥာဏ္ပစၥည္းမူ ပိုင္ခြင့္ေတြရရွိေရးဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ အေရးပါသလဲဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Myanmar Expert EU – Southeast Asia IPR – SME help Desk (ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အသိဥာဏ္ ပစၥည္း မူပုိင္ခြင့္ အခြင့္အေရးကြၽမ္းက်င္သူ) ဦးမင္းေတဇညြန္႔တင္ နဲ႔ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

it

Intellectual Property (IP)ဆုိတာဘာကုိဆုိလုိတာပါလဲ ခင္ ဗ်ာ။ နည္းနည္းအေသးစိတ္ရွင္းျပေပးပါလား။

 ျမန္မာလုိ႔ ေျပာရင္ေတာ့ ဥာဏပစၥည္း မူပုိင္ခြင့္ေပါ့၊ ဥပေဒ အသစ္ထြက္လာရင္ေတာ့ အသိ ဥာဏ္ ပစၥည္းမူပုိင္ခြင့္ဆုိၿပီးပါလာမယ္။ တစ္ခါမွ မျပ႒ာန္းေသးဘူးတဲ့ ဥပေဒေပါ့။ ဒါဟာလူေတြရဲ႕ ဦး ေႏွာက္ကေန ဖန္တီးၿပီးလူသား ေတြအက်ိဳးျပဳႏုိင္တဲ့ ကုိင္တြယ္လုိ႔ ရတဲ့ ပစၥည္းေတြ၊ ကုိင္တြယ္လုိ႔မရ တဲ့ပစၥည္းေတြကုိေျပာတာပါ။ ကုိင္ တြယ္လုိ႔မရတဲ့ ပစၥည္းေတြက ကုန္ အမွတ္တံဆိပ္တုိ႔၊ စာေပ၊ ဂီတ၊ သီခ်င္း စာသားေတြပါဝင္တယ္။ ကုိင္တြယ္လုိ႔ မရတာေတြကေတာ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ စက္ပစၥည္းေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ ဥာ ဏပစၥည္း ေတြကုိ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ ေပးတဲ့ အခါက်ရင္ ဖန္တီး တီထြင္ သူေတြက သူတို႔ ဖန္တီးတဲ့ဟာေတြ ေပၚမွာမူပုိင္ခြင့္ရလာတယ္။ဥာဏ ကေနထြက္လာတဲ့ အရာေတြကုိ ဥပေဒနဲ႔ အကာအကြယ္ေပးလုိက္ တဲ့အခါ Óဏပစၥည္း မူပုိင္ခြင့္ျဖစ္ သြားတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဥာဏဆုိင္ရာ မူပုိင္ ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးဘယ္လုိဥပေဒ ေတြရွိေနၿပီး ဘယ္လုိ ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းသင့္ပါသလဲ။

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာ ဥာဏ မူ ပုိင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးတိတိက်က် စပ္ဆုိင္တဲ့ ဟာတစ္ခုပဲရွိတယ္။ အဲ့ဒါလည္း ၁၉၁၄ ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္မွာ ရွိတုန္းက ျပ႒ာန္း ခဲ့တဲ့ စာေပနဲ႔အႏုပညာဆုိင္ရာ Copy  Right ဥပေဒတစ္ခုပဲရွိတယ္။ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကုိေခတ္ ေဟာင္း ေနၿပီ။ က်န္တဲ့ကုန္ အမွတ္တံဆိပ္ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒတုိ႔၊ တီထြင္မႈ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေ ဒတုိ႔၊  ဒီဇုိင္းေတြနဲ႔ ပတ္ သက္တဲ့ ဥပေဒေတြကေတာ့ လုံးဝ ကုိ မရွိေသးဘူးလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္။ တိတိက်က် သက္ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒ မရွိေသးဘူးလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာ ျပည္တြင္းက အခ်ိဳ႕လူေတြက ႏုိင္ငံတကာ အမွတ္တံဆိပ္ေတြျဖစ္တဲ့ မွတ္ပုံ တင္ေနတာေတြ ရွိေနေတာ့ အဲ့ဒါ ေတြက ဘယ္လုိဆက္ျဖစ္ႏုိင္လဲ ခင္ဗ်ာ။

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒကလည္း ေခတ္မမီဘူး။ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကလည္း စာေပနဲ႔ အႏုပညာနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြပဲ ပါေနေသးတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ က ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံ တကာ မူပုိင္ခြင့္အဖြဲ႔အစည္းေတြ မွာ လက္မွတ္ထုိးတာေတြ မရွိေသး ဘူးလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္။WIPOနဲ႔ ထုိးထားတာပဲရွိတယ္။ သက္ဆုိင္ ရာ ကြန္ ဗန္းရွင္းေတြ ထုိးမထားဘူး ဆုိေတာ့။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔မွာက မွတ္ ပုံဘယ္လုိတင္ရမယ္ဆုိတဲ့ ဥပေဒ လည္းမရွိေသးဘူး၊ နည္းဥပေဒ လည္း မရွိေသးဘူး တင္စရာလည္း မလုိေတာ့ သက္ေသျပဖုိ႔ ခက္ခဲ တယ္။ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ွStarbucks တုိSeven Eleven တုိ႔ဟာေတြက ကုန္အမွတ္တံဆပ္နဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ဟာလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္၊ ဝန္ေဆာင္ မႈ အမွတ္တံဆိပ္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ တယ္။ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ထုတ္တဲ့ အခ်ိဳ႕ေသာ ကုန္ပစၥည္းေတြလည္း ရွိၿပီးသူတုိ႔ တင္ေရာင္းတာေတြ လည္းရွိတယ္။ အဲ့ဒါေတြက အခု ဒီႏုိင္ငံမွာ ကုိယ္ ပုိင္သလုိ မွတ္ပုံ တင္ေနၾကတယ္။ တကယ္တမ္းက် ေတာ့ အဲ့ဒါေတြက ဥပေဒအသစ္ ထြက္လာရင္ အကုန္ျပန္တင္ရ မွာပါ။ ျပန္တင္ရင္ Starbucks လည္းဥပေဒနဲ႔ စနစ္ တက်ျပန္တင္ မယ္ဆုိရင္၊ ဒီဘက္ကလည္းသတိၱ ရွိလုိ႔ တင္မယ္ဆုိရင္ ထိပ္တုိက္ ရင္ဆုိင္မႈေတြျဖစ္ၿပီး တရားစြဲတာ ေတြ ဘာေတြျဖစ္မယ္။ တင္တဲ့အခါ မွာေတာင္ ေနာင္ေပ ၚေပါက္ လာမယ့္ ဥာဏမူပုိင္ခြင့္႐ုံးက ႏုိင္ငံ တကာ အမွတ္ တံဆိပ္ေတြကုိ တုပ ထားတာေတြ တင္လာရင္လက္ခံ မွာမဟုတ္ဘူး။ ဒီေတာ့ ဘာလုိ႔ ေငြ ကုန္ခံ မွာလဲ။ ၿပီးေတာ့ ကုိယ့္လုပ္ ငန္းရဲ႕ ပုံရိပ္ကုိထိခုိက္တယ္။ သူ တပါး အမွတ္တံဆိပ္ကုိ တုပၿပီး ေတာ့တင္တယ္ဆုိတာ မတင္သင့္ ပါဘူး။

ခုဆုိရင္ လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ထား တာ ဘယ္ဥပေဒေတြရွိေနပါသလဲ။ ဘယ္ဥပေဒေတြက အရင္ထြက္ ေလာက္ ပါသလဲခင္ဗ်ာ။

ဥပေဒက ဥာဏပစၥည္း မူပုိင္ ခြင့္လုိ႔ ေျပာလုိက္တာနဲ႔ အေျခခံအား ျဖင့္ ေလးခုရွိတယ္။ ကုန္အမွတ္ တံဆိပ္ မူပုိင္ခြင့္ဥပေဒ၊ တီထြင္မႈ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒ၊ စာေပနဲ႔အႏုပညာ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒနဲ႔ ဒီဇုိင္းဥပေဒဆုိ ၿပီးရွိပါတယ္။ အရင္အစုိးရလက္ ထက္ကတည္းကတင္တယ္။ ခုလႊတ္ ေတာ္မွာေလးခုစလုံး တင္ဖုိ႔ေတာ့ မ်ားတယ္။ တစ္ခ်က္ရွိတယ္။ ဒီမူ ပုိင္ ခြင့္ေတြကုိ စိစစ္တဲ့အခါမွာ လူ႔ စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ေတြလုိပါ တယ္။ က႑အလုိက္ စစ္ေဆးေရး မွဴးေတြလုိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္သာဆုံး ျဖတ္ပုိင္ခြင့္ရွိတဲ့ သူတစ္ေယာက္ဆုိ ရင္ ေလးခုလုံးျပ႒ာန္းႏုိင္ရင္ ျပ႒ာန္း မယ္ မျပ႒ာန္းႏုိင္ရင္ စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ မူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒရယ္ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ ဥပေဒရယ္ ကုိ အရင္ျပ႒ာန္းေစခ်င္တယ္။ နည္း ဥပေ ဒေတြကုိလည္း ျပ႒ာန္းေစခ်င္တယ္။ ကုန္အမွတ္ တံဆိပ္ကလည္း အစုိးရဘက္မွာ စစ္ေဆးေရးမွဴး ေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး ေလ့က်င့္ၿပီး ထားတာရွိေနတယ္။ဥပေဒ ေတြ ကလည္း မၾကာခင္ေပၚေပါက္ လာေတာ့မယ္။ အဲ့ဒီဥပေဒကုိဘယ္ သူေတြက အုပ္ခ်ဳပ္မလဲဆုိတာ ေတာ့ရွိတယ္။ အရင္ကေတာ့ သိပံၸ နဲ႔နည္းပညာဝန္ႀကီးဌာနကေ နကုိင္တယ္။ ခုေတာ့ ပညာေရးဝန္ႀကီး ဌာနေအာက္ကုိ ေရာက္သြားတယ္။ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ဆုိရင္ စီးပြား ကူးသန္းဝန္ႀကီးဌာနက ကုိင္သင့္ တယ္။ စာေပနဲ အႏုပညာ ဆုိ ရင္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ကုိင္ သင့္ၿပီးေတာ့ တီထြင္ဆန္းသစ္တာ မ်ိဳးေတြက်ေတာ့ ခုပညာေရး ဝန္ ႀကီးဌာနေအာက္က နည္းပညာ ဌာနေ တြကုိ ေပး ကုိင္သင့္တယ္။ ဒါကို ဥပေဒေတြထဲမွာ တစ္ခါတည္း ထည့္ေရးရမယ္။ ခုတင္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြမွာ မူပုိင္ခြင့္႐ုံးလုိ႔ပဲပါ တယ္။ မူပုိင္ခြင့္ ႐ုံးဆုိတာ ဖြဲ႔စည္းပုံ မ ရွိေ သးဘူး။ ႏုိင္ ငံေတာ္ရဲ႕ မူဝါဒ ကလည္း အသုံးစရိတ္ေလွ်ာ့ခ်တဲ့ မူဝါဒဆုိေတာ့ ႐ုံးသီးသန္႔မလုပ္ဘဲ သက္ဆုိင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြ ေအာက္မွာ ထားသင့္ပါတယ္။ ေနာက္ နည္းနည္းၾကာလာ မွ ျပန္ ေပါင္းတာမ်ိဳးလည္း ရပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာဆုိရင္ အႏုပညာ လုပ္ၾကတာမွာ ေကာ္ပီသီခ်င္းေတြ၊ ေကာ္ပီ ဇာတ္လမ္းေတြလည္း ေတြ႔ ေနရေတာ့ ဥပေဒေတြ ထြက္လာ ရင္ ဘယ္လုိ ဆက္ျဖစ္ႏုိ င္ပါသလဲ။

အဲ့ဒါကေတာ့ ႏုိင္ငံျခားက မူရင္း ဖန္တီးသူကလည္း ဒီႏုိင္ငံ မွာ မွတ္ပုံတင္ရမယ္။ ဥာဏပစၥည္း မူပုိင္ခြင့္ဆုိတာက ယုိဒယားမွာ မွတ္ပုံတင္ထားလုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဆီမွာ မွတ္ ပုံမတင္ထားရင္ ကာ ကြယ္လုိ႔မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကြန္ဗန္းရွင္းေတြမွာ ဝင္ခဲ့ရင္ေတာ့ Link ျဖစ္သြားမယ္။ အဲ့ဒီအခါက် ရင္ေတာ့ ဟုိမွာတင္ ထားတာသည္ အဲ့ဒီအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြက တာဝန္ခံ ရမယ့္ အရာျဖစ္လာတယ္။ အဲ့ဒီလုိ အဖြဲ႕ဝင္မျဖစ္မခ်င္းေတာ့ ဒီတုိင္း သြားေနဦးမယ္။ ဒါေပမယ့္ျပႆနာ ေတြျဖစ္ လာႏုိင္တယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ အခြင့္အေရးကုိ ကာကြယ္ခ်င္ရင္ ကုိယ္ကလည္း သန္႔ရွင္းဖုိ႔လုိတယ္။ ကုိယ္ကမသန္႔ရွင္းဘဲ သူမ်ားကုိ ယုိးစြပ္လုိ႔မရဘူး။ ကြၽန္ေတာ္ တုိ ႔က သူမ်ားဟာေ တြကုိ တုပလာတာခုမွ မဟုတ္ဘူး။ ဟုိ ေခတ္အဆက္ ဆက္ျဖစ္ေနတယ္။ ျမန္မာ့႐ုိးရာဂီတျပိဳင္ပြဲမွာေတာင္ ယုိးဒယားဆုိတဲ့ အေခၚအေဝၚရွိေသးတယ္။ ခုခ်ိန္ ထိ လည္း တုပေနတုန္းပဲ။ ဒါေတြက မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ တကယ္တမ္း ဥပေဒေတြ ထြက္လာရင္ေတာ့ ခုိး တာေတြ ေပ်ာက္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ကုိးကားတာေတြေတာ့ ရွိႏုိင္ပါ တယ္။ ခုဆုိ ဇာတ္လမ္းေတြ၊ ပုိစတာ ေတြကအစ တည့္(ဒဲ့) ကူးယူတာ ေတြရွိေနတယ္။ အဲ့ဒါေတြက ျပႆနာရွိပါတယ္။

လုပ္ငန္းရွင္ေတြကေရာ ဥပေဒ အသစ္အတြက္ ဘာေတြသိသင့္ မလဲဆရာ၊ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ထားဖုိ႔ လုိပါမလဲ။

 ေနာက္တစ္ခု လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ကုိ သတိေပးခ်င္တာက အခုဥပေဒ သစ္မွာက ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ေတြ အားလုံးက ျပန္ၿပီးမွတ္ပုံတင္ရမွာ။ အဲ့ဒီေတာ့ ကုိယ္ထုတ္လုပ္တဲ့ ပစၥည္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခြန္ေျပစာ ေတြ၊ လုပ္ငန္းလုိင္စင္ေတြ၊ ေၾကာ္ ျငာထည့္ထားတဲ့ စာရြက္စာတမ္း ေတြ၊ ထုပ္ပုိးမႈပုံစံေတြ အဲ့ဒါေတြ ကုိေသေသခ်ာခ်ာ သိမ္းဆည္း ထားဖုိ႔ လုိပါ တယ္။ ခုိးကူးတာဆုိ တာ ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ဒါေပ မယ့္ ကုိးကားစရာစာရြက္စာတမ္း မရွိရင္ ႐ႈံးလိမ့္မယ္။ ကုန္အမွတ္ တံဆိပ္ေတြကုိ မွတ္ပုံမတင္ရေသး ဘူးဆုိလည္း မွတ္ဖုိ႔ တင္ထားပါ။ မွတ္ပုံ တင္ၿပီးသားဆုိလည္း တကယ္ ပုိင္ဆုိင္ေနတယ္ဆုိတဲ့ အ ေၾကာင္းကုိ ေသခ်ာသတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ေတြထဲ ထည့္ေၾကာ္ျငာတာ လုပ္သင့္ပါတယ္။ လက္ရွိဥပေဒ အရေတာ့ တင္ခ်င္တင္လုိ႔ ရတယ္ မတင္လုိ႔လည္းရတယ္။ မတင္ရင္ ဒီအမွတ္တံဆိပ္ကုိ ဘယ္တုန္းက သုံးခဲ့တယ္ဆုိတာ သက္ေသမျပ ႏုိင္တဲ့အတြက္ မွတ္ပုံ တင္ၾကဖုိ႔ တုိက္တြန္းပါတယ္။

ဥာဏပစၥည္းဆုိင္ရာ မူပုိင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေရးႀကီးတာ ဘာ ေၾကာင့္လဲဆုိတာ ေျပာျပေပးပါ။

ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ဥာဏ ဆုိင္ရာမူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒေတြထြက္ လာရင္ ေၾကာက္စရာလုိ႔ မျမင္ရ ဘူး။ တကယ္ေတာ့ ခုိးမယ့္သူ၊ ခုိး ထားတဲ့သူကသာ ေၾကာက္လန္႔ေန တာျဖစ္ မွာပါ။ ကုိယ့္ဥာဏ္စြမ္းဥာဏ္စနဲ႔ ဖန္တီးႏုိင္တဲ့ အမွန္ တကယ္ တီထြင္ထားတဲ့သူေတြ အားလုံးက ဒီအက်ိဳးေက်းဇူးကုိ ခံ စားရမွာပါ။ ဥာဏပစၥည္းမူပုိင္ခြင့္ ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံ ဟာ ျပည္ တြင္းမွာရွိတဲ့ တီထြင္ ဖန္တီးမႈေတြကုိ အားေပး ၿပီး ႏုိင္ငံကုိပုိတုိးတက္ေစမွာ ျဖစ္ လုိ႔ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ လုိအပ္တာရွိရင္ ခုအေကာင္းဆုံးအႀကံ ေပးရရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔ဆီမွာ ံHotline 1886 ကုိ ဖုန္းေခၚဆုိၿပီး ဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အႀကံဥာဏ္ ေတြကုိ ေတာင္းယူႏုိင္ပါတယ္။ ဥာဏမူပိုင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လည္း အေသး စိတ္ေျပာေပး မွာပါ။
x x x x x

Comments (0)

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*